Premiera książki „Osmofuturyzm. O zapachu i bezużytecznym spojrzeniu" Marty Lisok!

Zapraszamy na światową premierę książki Marty Lisok „Osmofuturyzm. O zapachu i bezużytecznym spojrzeniu", wydanej wspólnym nakładem Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach i Fundacji Bęc Zmiana. Dyskusję z udziałem autorki oraz badaczki Agaty Szydłowskiej poprowadzi Bogna Świątkowska. Spotkanie jest jednocześnie inauguracją nowego cyklu "Książkowe Poniedziałki Bęc Zmiany" - raz w miesiącu spotkamy się w nowej przestrzeni Turnus Cafe przy Emilii Plater, by porozmawiać o książkach z zaproszonymi gośćmi i autorkami. ⚫ W centrum książki Marty Lisok znajduje się zapach - medium długo spychane na margines (nie tylko) historii sztuki. To książka o sztuce po epoce dominacji oka: o doświadczeniach, których nie da się łatwo zobaczyć, sfotografować ani zamknąć w obrazie. Zapach działa inaczej - przenika, przywołuje wspomnienia, drażni, miesza porządki. Staje się sposobem mówienia o współzależności i kruchości wspólnego świata. Osmofuturyzm wyrasta z wieloletniej praktyki kuratorskiej Marty Lisok, rozwijanej na styku sztuki współczesnej, antropologii zmysłów, ekologii i badań nad niewizualnymi formami percepcji. Autorka analizuje w książce prace artystek i artystów, którzy traktują węch nie jako efekt specjalny, ale jako narzędzie myślenia o relacjach między ludźmi, architekturą, roślinami, zwierzętami i atmosferą. Wśród omawianych przykładów znajdują się m.in. instalacje zapachowe Anicki Yi, Sissel Tolaas, Pameli Rosenkranz, Mikołaja Spaczyńskiego, Agnieszki Brzeżańskiej, Centrali, Karoliny Grzywnowicz, Otobong Nkangi, Jasona Dodge, Rafaelą Lozano-Hemmera, Clary Ursitti, Olafura Eliassona i Delcy Morelos. Pole sztuki jawi się w ich kontekście jako laboratorium przeczuć i spekulacji, zachęcających do budowania alternatywnych scenariuszy przyszłości, w którą zamiast kontrolującego spojrzenia prowadzi nas hiperczuły węch. ⚫ dr Marta Lisok - kuratorka, krytyczka sztuki, badaczka, wykładowczyni w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, gdzie od 2023 roku kieruje Zakładem Teorii i Historii Sztuki. Absolwentka historii sztuki (UJ) i filozofii (UŚ). Kuratorka kilkudziesięciu wystaw m.in. w CSW Zamek Ujazdowski, Muzeum KODE w Bergen, BWA Katowice, Bunkier Sztuki w Krakowie, Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, OP ENheim we Wrocławiu, a także konferencji naukowych: Nasłuchiwanie (2024), Grzyby i inni. Ku symbiocenowi (2025), Urszula Broll. Pejzaże jeszcze dalekiego świtu (2025). Redaktorka książek m.in.: Fungi and Others. Towards the Symbiocene (2026), On or out the grid (2022), Najbardziej na świecie (2022), Głębokie słuchanie (2019), Widmo (2016), Mocne stąpanie po ziemi (2015), Nocne aktywności (2014), O powstawaniu i ginięciu (2014). Stypendystka Marszałka Województwa Śląskiego i Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Członkini Rady Programowej Muzeum Ślaskiego i Galerii Rondo Sztuki w Katowicach. W swojej praktyce kuratorskiej używa sztuki jako narzędzia do prognozowania przyszłych form odczuwania. Autorka książki Osmofuturyzm. O zapachu i bezużytecznym spojrzeniu wydanej w Wydawnictwie Bęc Zmiana w 2026 roku. Agata Szydłowska - badaczka, autorka książek, kuratorka. Doktora nauk humanistycznych w zakresie etnologii, absolwentka historii sztuki na UW oraz Szkoły Nauk Społecznych przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN. Interesuje się interdyscyplinarnymi badaniami nad dizajnem, w szczególności splotami projektowania z polityką i życiem społecznym. Autorka i współautorka książek o zamieszkiwaniu, typografii, polskim projektowaniu graficznym i czasopismach z PRL-u, m.in. Futerał. O urządzaniu mieszkań w PRL-u, za którą otrzymała Nagrodę KLIO oraz nominacje do Nagrody im. Marcina Króla i Nagrody Historycznej Polityki, a także artykułów naukowych i popularnonaukowych. Jest również współtwórczynią wieloletniego projektu Zoepolis poświęconego wspólnotom międzygatunkowym, obejmującego wystawy, badania artystyczne i książkę. Agata Szydłowska jest także kuratorką i współkuratorką wystaw pokazywanych m. in. na Wanted Design w Nowym Jorku czy w ramach Tokyo Designers Week. W 2019 roku współtworzyła (razem z Małgorzatą Gurowską i Maciejem Siudą) wystawę w pawilonie polskim na XXII Triennale di Milano „Broken Nature. Design Takes on Human Survival" zatytułowaną „MYKOsystem". ⚫ Zawartość merytoryczna publikacji powstała w ramach projektu badawczego zrealizowanego w Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach w ramach subwencji MKiDN na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego i badawczego w latach 2024/2025. Publikacja dofinansowana została ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego. Fundacja Nowej Kultury Bęc Zmiana jest beneficjentką programu własnego Instytutu Książki „Certyfikat dla małych księgarni 2025-2026"

Zapraszamy na światową premierę książki Marty Lisok „Osmofuturyzm. O zapachu i bezużytecznym spojrzeniu", wydanej wspólnym nakładem Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach i Fundacji Bęc Zmiana. Dyskusję z udziałem autorki oraz badaczki Agaty Szydłowskiej poprowadzi Bogna Świątkowska. Spotkanie jest jednocześnie inauguracją nowego cyklu "Książkowe Poniedziałki Bęc Zmiany" - raz w miesiącu spotkamy się w nowej przestrzeni Turnus Cafe przy Emilii Plater, by porozmawiać o książkach z zaproszonymi gośćmi i autorkami. ⚫ W centrum książki Marty Lisok znajduje się zapach - medium długo spychane na margines (nie tylko) historii sztuki. To książka o sztuce po epoce dominacji oka: o doświadczeniach, których nie da się łatwo zobaczyć, sfotografować ani zamknąć w obrazie. Zapach działa inaczej - przenika, przywołuje wspomnienia, drażni, miesza porządki. Staje się sposobem mówienia o współzależności i kruchości wspólnego świata. Osmofuturyzm wyrasta z wieloletniej praktyki kuratorskiej Marty Lisok...