Opis
Wystawa trwa od 10 kwietnia 2026 r. do 30 listopada 2026 r. (English description below) Żydowskie Muzeum w Berlinie, pomimo iż funkcjonowało zaledwie pięć lat, zgromadziło pokaźny zasób rzeźb, obrazów, grafik i judaików. Po pogromie listopadowym w Niemczech, tzw. „nocy kryształowej" instytucja została zlikwidowana, a jej liczne zbiory rozproszyły się po świecie lub całkowicie zaginęły. Z kolekcji ocalało jednak tzw. ikonograficzne archiwum - ponad cztery tysiące tekturowych plansz, na których umieszczono fotografie, ryciny i rysunki szeroko ilustrujące przedwojenną sztukę i kulturę żydowską. Po II wojnie światowej zbiór został odnaleziony w poniemieckim magazynie na Dolnym Śląsku. W wyniku przeprowadzonej akcji rewindykacyjnej znalazł się w posiadaniu Skarbu Państwa, a następnie został przekazany do Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, gdzie jest przechowywany do dziś. Wystawa Obrazy tożsamości. Kolekcja przedwojennego Muzeum Żydowskiego w Berlinie po 75 latach od przekazania zbioru po raz pierwszy prezentuje ikonograficzne archiwum tej instytucji. Ekspozycja stanowi próbę przywrócenia pamięci o instytucji, której działalność została brutalnie przerwana, oraz o projekcie dokumentowania kultury żydowskiej, powstającym w przededniu jej zniszczenia. Ekspozycja stawia pytanie o rolę obrazów - fotografii, grafik i reprodukcji - w budowaniu i przekazywaniu wiedzy o historii oraz tożsamości społeczności żydowskiej. Narracja wystawy rozpoczyna się od historii powstania Żydowskiego Muzeum w Berlinie, jego twórców oraz kontekstu społecznego i politycznego, w którym instytucja funkcjonowała. Muzeum zostało otwarte 24 stycznia 1933 roku - zaledwie tydzień przed przejęciem władzy przez narodowych socjalistów - i było miejscem prezentowania sztuki oraz dziedzictwa kultury żydowskiej w Niemczech. Opowiada o losach kolekcji w czasie wojny: ewakuacji zbiorów na Dolny Śląsk przez RSHA, ich powojennym odnalezieniu przez stronę polską oraz późniejszemu przekazaniu do Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie. Centralną część wystawy stanowi prezentacja ikonograficznego archiwum jako narzędzia porządkowania wiedzy o historii i kulturze Żydów. Zestawienia obrazów, postaci i wydarzeń tworzą szczególną wizualną narrację o żydowskiej wspólnocie. Zbiór obejmuje materiały dokumentujące historię Żydów od epok dawnych aż po lata trzydzieste XX wieku. Celem zbioru było stworzenie wizualnego kompendium wiedzy o historii i kulturze Żydów oraz o ich wkładzie w rozwój kultury europejskiej, w szczególności niemieckiej. Każdą z plansz można traktować jako wizualne świadectwo przedwojennego życia społeczności, które istniało przed Zagładą. Niezwykłość archiwum polega na ogromnym zakresie i różnorodności zgromadzonych materiałów. Plansze zawierają fotografie dzieł sztuki, reprodukcje grafik i rysunków, a także wycinki prasowe, zaproszenia czy materiały przesyłane do muzeum przez prywatne osoby i instytucje. Część z nich dokumentuje działalność samego muzeum, inne pochodzą z wielu różnych kontekstów i miejsc. Zestawione na kartach materiały tworzą szeroką wizualną mapę historii i kultury żydowskiej. Dzięki projektowi archiwum zachowały także unikatowe wizerunki dzieł i miejsc, które dziś już nie istnieją. Na wystawie zaprezentowane zostaną oryginalne plansze z ikonograficznego archiwum, negatywy i diapozytywy, a także dokumenty związane z działalnością Muzeum Żydowskiego w Berlinie. Ekspozycję uzupełniają wybrane dzieła sztuki powiązane z historią instytucji oraz materiały archiwalne dokumentujące losy kolekcji po jej zamknięciu w 1938 roku. Wystawie towarzyszą również: - Esej filmowy Wege zur Kunsterziehung/ Drogi edukacji artystycznej/ A Guide for Art Education w reżyserii Yael Vishnizki Levi, który bada pęknięcia w historii kolekcji i to, jak odzwierciedlają się one w jej fragmentarycznej formie; - Katalog zawierający artykuły naukowe, eseje interpretacyjne oraz reprodukcje materiałów z kolekcji. Wystawa Obrazy tożsamości pozwala spojrzeć na przedwojenną kulturę żydowską nie tylko jako na utracone dziedzictwo, lecz także jako ważną część historii, która wciąż kształtuje nasze rozumienie przeszłości. Kuratorka wystawy: Marta Kapełuś (Dział Sztuki, ŻIH) Projekt aranżacji: Aneta Faner Film: Yael Vishnizki Levi Kalendarium wydarzeń towarzyszących wystawie: https://tinyurl.com/3tzcvb5n *** Organizator: Żydowski Instytut Historyczny Instytucja organizowana przez: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Współfinansowano ze środków: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Stiftung fur Deutsch-Polonische Zusammenarbeit Patronat: Ambasada Republiki Federalnej Niemiec Warszawa Partnerzy: Stiftung Neue Synagoge Berlin - Centrum Judaicum Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce Patroni medialni: Polskie Radio RDC Magazyn "Szum" Magazyn Ale Historia TVP Kultura *** The exhibition is held between: 10th of April 2026 - 30th of November 2026 The Jewish Museum in Berlin only existed for five years, but it managed to assemble an impressive collection of sculptures, paintings, prints, and Judaica. After the November Pogrom in Germany, also known as the Kristallnacht, the authorities dissolved the museum, and the items from its collection became scattered around the world or were irretrievably lost. What survived was a so-called iconographic archive - over four thousand cardstock boards holding photos, engravings, and drawings documenting the wealth of pre-war Jewish art and culture. After the Second World War, the collection was discovered in a post-German warehouse in Lower Silesia. Following the expropriation of former German property, the State Treasury of Poland handed over the archive to the Jewish Historical Institute in Warsaw, where it has remained until today. Held seventy-five years after the collection arrived in the Jewish Historical Institute, the exhibition Imagery of Identity. The Collection of Pre-war Jewish Museum in Berlin will be the first showcase of the iconographic archive. The exhibition seeks to revive the memory of an institution whose work was brought to an abrupt close and of the project documenting Jewish culture in which it had engaged on the eve of its dissolution. It investigates the importance of images - photos, engravings, and reproductions - for growing and passing down knowledge of the history and identity of the Jewish community. The exhibition's storyline begins with how the Jewish Museum in Berlin came to be, who its creators were, and in what social and political context it operated. The Museum opened on 24 January 1933 - a mere a week before the Nazi Party came to power - as a space for displaying Jewish art and cultural heritage in Germany. The narrative then takes us to the times of war: the exhibition's evacuation to Lower Silesia by the Reich Security Main Office, its post-war discovery by the Poles, and its eventual arrival in the Jewish Historical Institute in Warsaw. The main part of the exhibition presents the iconographic archive as a useful tool for systematising knowledge on Jewish history and culture. By juxtaposing images, figures, and events, we can build a unique visual narrative of the Jewish community. The materials in the archive cover a vast stretch of Jewish history, from antiquity to the 1930s. The chief idea of its creators was to assemble a visual compendium on the history and culture of Jews, as well as on their contributions to the development of European - particularly German - culture. Each board can be considered a visual testimony to the pre-war life of the Jewish community before the Holocaust. What makes the archive unique is the breadth and diversity of the collected materials. The boards hold photos of artworks, reproductions of engravings and drawings, but also press clippings, invitations, or materials sent to the Museum by individuals or institutions. Some document the operation of the Museum itself, other come from various distinct contexts and places. The assembled archive paints a nuanced picture of Jewish history and culture. It also provides us with unique images of art pieces and sites which do not exist anymore. The exhibition presents original boards forming part of the iconographic archive, negatives and diapositives, as well as documents related to the operation of the Jewish Museum in Berlin. These are accompanied by selected artworks linked with the history of the institution and by archival materials documenting the story of the collection after the Museum's closure in 1938. The exhibition is also accompanied by: - The film essay Wege zur Kunsterziehung / Drogi edukacji artystycznej / A Guide for Art Education, directed by Yael Vishnizki Levi, which explores the gaps in the collection's history and how these are reflected in its fragmentary form; - A catalogue containing academic articles, interpretative essays and reproductions of materials from the collection. The exhibition Images of Identity allows us to view pre-war Jewish culture not only as a lost heritage, but also as an important part of history that continues to shape our understanding of the past. Exhibition curator: Marta Kapełuś (Art Department, Jewish Historical Institute) Exhibition design: Aneta Faner Film: Yael Vishnizki Levi *** Organizer: Żydowski Instytut Historyczny Organized by: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Co-financed by: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej Stiftung fur Deutsch-Polonische Zusammenarbeit Patronage: Ambasada Republiki Federalnej Niemiec Warszawa Partners: Stiftung Neue Synagoge Berlin - Centrum Judaicum Biblioteka Uniwersytecka w Poznaniu Muzeum Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce Media partners: Polskie Radio RDC Magazyn "Szum" Magazyn Ale Historia TVP Kultura
Wystawa trwa od 10 kwietnia 2026 r. do 30 listopada 2026 r. (English description below) Żydowskie Muzeum w Berlinie, pomimo iż funkcjonowało zaledwie pięć lat, zgromadziło pokaźny zasób rzeźb, obrazów, grafik i judaików. Po pogromie listopadowym w Niemczech, tzw. „nocy kryształowej" instytucja została zlikwidowana, a jej liczne zbiory rozproszyły się po świecie lub całkowicie zaginęły. Z kolekcji ocalało jednak tzw. ikonograficzne archiwum - ponad cztery tysiące tekturowych plansz, na których umieszczono fotografie, ryciny i rysunki szeroko ilustrujące przedwojenną sztukę i kulturę żydowską. Po II wojnie światowej zbiór został odnaleziony w poniemieckim magazynie na Dolnym Śląsku. W wyniku przeprowadzonej akcji rewindykacyjnej znalazł się w posiadaniu Skarbu Państwa, a następnie został przekazany do Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie, gdzie jest przechowywany do dziś. Wystawa Obrazy tożsamości. Kolekcja przedwojennego Muzeum Żydowskiego w Berlinie po 75 latach od przek...