WYSTAWA | Aleksander Minorski. Fotografia to interwencja

Monograficzna wystawa otwierająca jubileuszowy rok 90-lecia Muzeum Warszawy. ✤ Wernisaż: 18.03, godz. 18:00 ✤ Wystawa: 19.03.2026 - 06.09.2026 Czy fotografia może zmieniać rzeczywistość? Czy obraz ukazujący biedę lub pracę ponad siły może stać się wezwaniem do pomocy i impulsem do poprawy warunków życia? Aleksander Minorski (1906-1982) był przekonany, że tak. Fotograf, filmowiec i pisarz - dziś nazwalibyśmy go także aktywistą - traktował fotografię przede wszystkim jako narzędzie społecznego zaangażowania i realnej interwencji. Monograficzna wystawa poświęcona artyście otwiera jubileuszowy rok 90-lecia Muzeum Warszawy i przypomina twórcę, dla którego najważniejsze było działanie na rzecz osób żyjących w ubóstwie i na peryferiach życia społecznego. Twórczość Minorskiego pozostaje dziś niemal nieobecna w powszechnej świadomości. Wystawa prezentuje fotografie, filmy i teksty artysty, skupione na losach osób wykluczonych i marginalizowanych, a przede wszystkim ukazuje stojącą za nimi postawę i przekonania. Rok 2026, w którym przypada 120. rocznica urodzin Aleksandra Minorskiego, stwarza okazję do ponownego odczytania jego dorobku - być może już bez uprzedzeń, które przez dekady kształtowały odbiór twórców o komunistycznych poglądach. ⚪ „Niepiękne dzielnice" ⚪ Ekspozycja jest zarazem opowieścią o rzadko oglądanym obliczu Warszawy - robotniczej i ubogiej z lat 30. XX wieku, a także miasta odbudowanego po wojnie, pełnego nowych osiedli powstających w latach 60. i 70. Wystawa prowadzi przez biografię i dorobek Minorskiego - od jego pierwszych kontaktów ze środowiskiem komunistycznym (prezentowane są m.in. rzadko eksponowane dziś prace artystów związanych z ugrupowaniem Czapka Frygijska) i ważnego zlecenia polegającego na dokumentowaniu dramatycznych warunków mieszkaniowych robotników na początku lat 30. XX wieku. Z fotografii tych wyłania się obraz przedwojennej Warszawy daleki od sentymentalnych wyobrażeń - miasta głębokich nierówności społecznych. Zapadające się domy robotników, zniszczone mieszkania bezrobotnych, dzieci bawiące się w rynsztokach, ciężka praca piaskarzy nad Wisłą, ale także wysiłki podejmowane w walce o lepsze życie, jak na przykład budowa nowego osiedla na Kole. ⚪ Fotografia jest polityczna ⚪ Ważnym wątkiem wystawy jest polityczny wymiar twórczości Minorskiego. Szczególna uwaga poświęcona została publikacji Dola i niedola naszych dzieci (1938), będącej wezwaniem do roztoczenia opieki nad młodymi osobami i zmiany warunków ich życia. Była wyjątkowa zarówno pod względem projektu graficznego, jak i wykorzystania w nim fotografii. Broszurę tę odczytano jako krytykę władz, a jej nakład niemal w całości zniszczono. ⚪ Po wojnie: ciągłość spojrzenia ⚪ Powojenne filmy i fotografie Minorskiego ukazują perspektywę twórcy, który okres okupacji i pierwsze lata odbudowy Polski spędził poza krajem. W latach 60. i 70. dokumentował pochody pierwszomajowe, powracał też do miejsc fotografowanych przed wojną, poszukując śladów dawnej, ubogiej zabudowy. Obserwował nowe osiedla na Moczydle, Szczęśliwicach, Grochowie czy Bródnie. Przedstawiał je jako spełnienie przedwojennych postulatów o poprawie warunków mieszkaniowych - dowód na interwencyjną moc fotografii. ⚪ Wystawa historyczna, pytania aktualne ⚪ Choć wystawa ma charakter historyczny, w wielu obszarach pozostaje niezwykle aktualną wypowiedzią na temat problemów mieszkalnictwa, pracy ponad siły, praw dzieci oraz - przede wszystkim - roli i znaczenia fotografii w debacie publicznej. To właśnie fotografia była dla Minorskiego sposobem opowiadania o codzienności ludzi wykluczonych: „Chodziłem po przedmieściach. Ludzie żyli na ulicy, na podwórkach, uciekali z ciasnych, dusznych mieszkań. Zaglądałem do bram. Każda, zwłaszcza w drewniakach, wyglądała jak scena w teatrze. Każda była nowym, odrębnym światem. Za ciemnymi wnękami bram widać było kobiety. Prały bieliznę. Schła w słońcu, wydymana wiatrem. Dzieci bawiły się rupieciami. Mężczyźni grali w karty, omawiali swe sprawy" - wspominał. ⚪ Dialog ze współczesnością ⚪ Na wystawę składa się blisko 300 obiektów, pochodzących głównie ze zbiorów Muzeum Warszawy. Prace wypożyczone m.in. z Muzeum Niepodległości, Muzeum Narodowego oraz Wytwórni Filmów Dokumentalnych i Fabularnych w istotny sposób dopełniają prezentowaną narrację. 🔵 Wystawie towarzyszą również dzieła współczesnych artystów zaproszonych do dialogu z twórczością Minorskiego. Zespół Hańba! nagrał utwory oddające niespokojny klimat polityczny lat 30., oparte na poezji z tamtego okresu. W osobnej sali prezentowana jest panoramiczna produkcja nominowanego do Oscara duetu Magdaleny Hueckel i Tomasza Śliwińskiego, inspirowana zarówno fotografiami Minorskiego, jak i jego niespełnionym przedwojennym marzeniem o stworzeniu własnego filmu. 🔵 Dostępność jako integralna część projektu 🔵 Jednym z kluczowych założeń wystawy jest uwzględnienie potrzeb różnych grup odbiorców w zakresie dostępności. Na podstawie wybranych fotografii Minorskiego przygotowano pomoce dotykowe dla osób z niepełnosprawnościami wzroku. Ułatwią one zrozumienie jego twórczości oraz przybliżą podstawowe pojęcia fotografii, takie jak światło, kadr, perspektywa czy ruch. Ta część ekspozycji pomaga także odpowiedzieć na pytanie, czym jest fotografia - co nabiera szczególnego znaczenia w roku, w którym przypada 200. rocznica powstania pierwszego w historii zdjęcia. 🔗 Więcej informacji: https://muzeumwarszawy.pl/wystawa/aleksander-minorski-fotografia-to-interwencja/ Kolofon Kuratorka: Karolina Puchała-Rojek Producentka: Katarzyna Jolanta Górska Projekt wystawy: MatosekNiezgoda Projekt graficzny wystawy: Alina Rybacka-Gruszczyńska Projekt graficzny plakatu: Joanna Bębenek. Portret Aleksandra Minorskiego, autorstwo nieznane, lata 30.-40. XX wieku, zbiory Muzeum Warszawy Film: Magdalena Hueckel & Tomasz Śliwiński Ścieżka dźwiękowa: zespół Hańba! w składzie: Andrzej Zamenhof (Andrzej Zagajewski), Tadeusz Król (Wojciech Wędzicha), Antoni Skwarło (Sebastian Kaszyca), Ignacy Woland (Jakub Lewicki) Pomoce dotykowe: Adrianna Lau, Jan Godzimirski (Wielozmysły) Wypożyczenia: Muzeum Narodowe w Warszawie, Muzeum Niepodległości w Warszawie, WFDiF/FINA, Archiwum UW, Biblioteka UW, Biblioteka IHS UW, osoby prywatne ______ Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury Projekt współfinansuje miasto stołeczne Warszawa Partner edukacji Muzeum Warszawy Grupa PGE

Monograficzna wystawa otwierająca jubileuszowy rok 90-lecia Muzeum Warszawy. ✤ Wernisaż: 18.03, godz. 18:00 ✤ Wystawa: 19.03.2026 - 06.09.2026 Czy fotografia może zmieniać rzeczywistość? Czy obraz ukazujący biedę lub pracę ponad siły może stać się wezwaniem do pomocy i impulsem do poprawy warunków życia? Aleksander Minorski (1906-1982) był przekonany, że tak. Fotograf, filmowiec i pisarz - dziś nazwalibyśmy go także aktywistą - traktował fotografię przede wszystkim jako narzędzie społecznego zaangażowania i realnej interwencji. Monograficzna wystawa poświęcona artyście otwiera jubileuszowy rok 90-lecia Muzeum Warszawy i przypomina twórcę, dla którego najważniejsze było działanie na rzecz osób żyjących w ubóstwie i na peryferiach życia społecznego. Twórczość Minorskiego pozostaje dziś niemal nieobecna w powszechnej świadomości. Wystawa prezentuje fotografie, filmy i teksty artysty, skupione na losach osób wykluczonych i marginalizowanych, a przede wszystkim ukazuje stojącą za nimi p...