Opis
Fundacja Pogranicze serdecznie zaprasza na spotkanie wokół książki "Kac" ormiańskiego pisarza Hranta Matewosjana. W rozmowie o książce zmarłego w 2002 roku autora udział wezmą ormiańska pisarka i antropolożka, autorka wstępu do książki, Lusine Charatian oraz tłumaczka z języka ormiańskiego Aleksandra Majdzińska. Spotkanie odbędzie się podczas Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie 29 maja 2026 (piątek) o godz. 16 w sali Forum A, przy wejściu na promenadę (60). Nowela Hranta Matevosjana, nazywanego ormiańskim Hemingwayem, relacjonuje jeden dzień z życia głównego bohatera, Armenaka Mnacakaniana - alter ego autora - młodego Ormianina, słuchacza Wyższych Kursów Scenopisarstwa, na które sam autor uczęszczał w Moskwie w latach 60. XX wieku. Książka opisuje życie codzienne studentów, tryb nauki, rozmowy towarzyskie i dyskusje intelektualne, jakie toczą między sobą i z wykładowcami. Narracja jest wyraźnie intertekstualna: odchodząc od fabuły konwencjonalnej, przyjmuje formę wielowarstwowego, bogatego pod względem intelektualnym i artystycznym połączenia tekstu, dialogów i retrospekcji, wykorzystującego zabiegi modernistyczne, w tym elementy adaptacji filmowych, wycinki prasowe i inne zapożyczenia. Książka ta, napisana pod koniec lat 60. jest przykładem jednego z pięciu zapomnianych arcydzieł, które staramy się przywrócić do świadomości polskiego czytelnika w ramach naszej nowej serii wydawniczej CafÉU. Są to książki zanurzone głęboko w doświadczeniach Europy Środkowej, Bałkanów i Kaukazu - regionach, w których szczególnie wyraziście ujawniły się najważniejsze dramaty nowoczesności: wojna i przemoc, imperium i wyzwolenie, pamięć i wyparcie, przynależność i wykluczenie. Bez tych głosów obraz literatury europejskiej pozostaje niepełny. CafÉU to także współcześni pisarze i pisarki, wcielający się w rolę odkrywców i ambasadorów wybranych książek. To oni wskazują dzieła, piszą eseje wprowadzające i angażują się w ich upowszechnianie. Dzięki nim zapomniane arcydzieła otwierają się na nowe odczytania, osadzone w żywym kontekście kulturowym, historycznym i społecznym. __________________________________ ▪️Hrant Matewosjan (1935-2002) - ormiański pisarz urodzony w małej wiosce Ahnidzor na wyspie Lori w Armenii. Prozę Matewosjana wyróżnia gęstość języka, epicka i filozoficzna głębia narracji oraz precyzyjne ukazanie wewnętrznych światów bohaterów. W jego utworach proste epizody z życia codziennego przekształcają się w uniwersalne refleksje na temat pamięci, czasu i ludzkiej egzystencji. Matewosjan jest jednym z najsłynniejszych autorów nowoczesnej i współczesnej prozy ormiańskiej - pisarzem, który stworzył nowy język zarówno dla fikcji literackiej, jak i dla dyskursu publicznego. Jego dzieła zostały przetłumaczone na ponad pięćdziesiąt języków. Hrant Matewosjan zbudował swój literacki świat na głębokim zrozumieniu życia i subtelnych obserwacjach ludzkiej natury. W jego utworach każdy szczegół niesie ze sobą powiew czasu, pamięci i tożsamości. Do jego najważniejszych dzieł należą Takh, Taszkient, Most Księżniczki Nany, Jesteśmy naszymi górami, Jesienne słońce, Drzewa i Chumhar oraz wiele innych, które pozostają aktualne do dziś i będą nadal aktualne dzięki swojej ekspresyjnej i wielowarstwowej strukturze, głębokiej narracji i bogactwu języka. Poza prozą literacką Matewosjan zajmował się również dziennikarstwem i scenopisarstwem, wywierając znaczący wpływ na kino i życie publiczne Armenii. Na podstawie jego scenariuszy powstało kilka znanych filmów. Był również aktywną postacią publiczną, podejmującą wyzwania swoich czasów oraz ważne kwestie kulturowe i cywilizacyjne. Dziedzictwo Hranta Matewosjana stanowi istotny wkład w światowe dziedzictwo kulturowe. Zmarł w Erywaniu. Został pochowany w Panteonie Komitasa. ▪️Lusine Charatian - jest pisarką i antropolożką kultury. Ukończyła kurs Mediacji i Rozwiązywania Konfliktów na Uniwersytecie San Diego (2024), studia magisterskie w dziedzinie polityki społecznej na Uniwersytecie Stanowym Minnesoty (2004), jednoroczne studia badawcze w dziedzinie demografii w Centrum Demografii w Kairze (2000) i studia na Wydziale Historii i Antropologii Kultury na Uniwersytecie Państwowym w Erywaniu (1999). Jest członkinią ormiańskiego oddziału PEN Clubu, a od roku 2021 przewodniczącą Komisji Pisarek przy tymże. Mieszka w Erywaniu. Jej twórczość pozostaje pod silnym wpływem badań antropologicznych, prac terenowych i podróży. Zbiór opowiadań Անմոռուկի փակուղի (Ślepy Zaułek Niezapomi- najki) jest jej drugą książką i finalistką Nagrody Literackiej Unii Europejskiej (2021). Również finalistką EUPL (2023) została jej powieść Սիրիավեպ (Syryjski romans). Tłumaczona na angiel- ski, gruziński, maltański, niemiecki, polski i rosyjski. Laureatka Nagrody im. Williama Saroyana za najlepsze opowiadanie Festiwalu Literatury w Erywaniu (2025). O tłumaczach: ▪️Aleksandra Majdzińska - pisarka, tłumaczka, scenarzystka. Tworzy przede wszystkim krótkie formy literackie. Autorka książki Mokrut i inne opowiadania (2019), oraz Szalom bonjour Odessa (2022). Zdobywczyni Nagrody Literackiej im. Marka Nowakowskiego (2023) oraz Bydgoskiej Nagrody Literackiej „Strzała Łuczniczki" (2023). Laureatka nagrody za najlepszy scenariusz na Międzynarodowym Festiwalu „Złota Morela" w Armenii, nominowana do Nagrody im. Jana Machulskiego w kategorii Najlepszy scenariusz. Tłumaczy współczesną prozę ormiańską. Jej opowiadania ukazywały się także w wydawnictwach zbiorowych. Publikowała w „Czasie Literatury" i w „Tygodniku Powszechnym". Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Stowarzyszenia Filmowców Polskich, a od 2024 roku Kapituły Nagrody Literackiej im. Marka Nowakowskiego. Jej książki tłumaczone były na języki: niemiecki, hiszpański, hebrajski i szwedzki. ▪️Wahram Mechitarian - urodzony w 1977 roku w Erywaniu (Armenia); reżyser filmowy, fotograf, scenarzysta, tłumacz języka ormiańskiego. W 2001 roku ukończył studia na Wydziale Reżyserii Filmowej Wydziału Kultury Ormiańskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego w klasie prof. Dmitrija Kesajanca. Jest absolwentem Kursu Fabularnego oraz Kursu Dokumentalnego w Mistrzowskiej Szkole Reżyserii Filmowej Andrzeja Wajdy (Wajda School). Jego debiutancki krótkometrażowy film fabularny Mleczny brat oraz niezależny krótkometrażowy film dokumentalny Pieśń pasterza były prezentowane w programach konkursowych na ponad 70 międzynarodowych i krajowych festiwalach filmowych na całym świecie, zdobywając nagrody i wyróżnienia na ponad 30 z nich. Obecnie Wahram jest adiunktem na Wydziale Rzeźby i Intermediów oraz współzałożycielem i kierownikiem Międzykierunkowej Katedry Małych Form Filmowych i Wideo w Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku. Od 2022 roku członek Zarządu Koła Reżyserów Stowarzyszenia Filmowców Polskich, współzałożyciel Koła Trójmiejskiego SFP, w 2024 roku ekspert Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej. Wydarzenie odbędzie się w ramach programu CafÉU realizowanego przez Fundację Pogranicze. Dofinansowane ze środków Unii Europejskiej.
Fundacja Pogranicze serdecznie zaprasza na spotkanie wokół książki "Kac" ormiańskiego pisarza Hranta Matewosjana. W rozmowie o książce zmarłego w 2002 roku autora udział wezmą ormiańska pisarka i antropolożka, autorka wstępu do książki, Lusine Charatian oraz tłumaczka z języka ormiańskiego Aleksandra Majdzińska. Spotkanie odbędzie się podczas Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie 29 maja 2026 (piątek) o godz. 16 w sali Forum A, przy wejściu na promenadę (60). Nowela Hranta Matevosjana, nazywanego ormiańskim Hemingwayem, relacjonuje jeden dzień z życia głównego bohatera, Armenaka Mnacakaniana - alter ego autora - młodego Ormianina, słuchacza Wyższych Kursów Scenopisarstwa, na które sam autor uczęszczał w Moskwie w latach 60. XX wieku. Książka opisuje życie codzienne studentów, tryb nauki, rozmowy towarzyskie i dyskusje intelektualne, jakie toczą między sobą i z wykładowcami. Narracja jest wyraźnie intertekstualna: odchodząc od fabuły konwencjonalnej, przyjmuje formę wielowars...