Opis
RĘKOPIS CHOPINA. Cykl pokazów specjalnych 30.09.2025-31.12.2025 Obecny pokaz wieńczy tegoroczny cykl poświęcony autografom związanym z działalnością pedagogiczną Fryderyka Chopina, towarzyszący XIX Międzynarodowemu Konkursowi Pianistycznemu im. Fryderyka Chopina. Specjalnie z tej okazji Muzeum Fryderyka Chopina wypożyczyło rękopis Chopinowskiej Etiudy a-moll op. 25 nr 4 ze zbiorów Bibliothèque nationale de France. Napisałem parę exercissów* - tak Fryderyk Chopin określił swoje pierwsze etiudy z op. 10. Brzmi to niezmiernie skromnie, zważywszy na bogactwo środków pianistycznych i muzycznego piękna w nich zawarte. W 1849 roku, Hector Berlioz napisze: Jego etiudy na fortepian są arcydziełami. Rzeczywiście, etiudy Chopina nie są zwykłymi ćwiczeniami dla adeptów pianistyki. Wymagają wielkiej biegłości i wszechstronności technicznej oraz umiejętności kreowania ekspresji - są arcytrudne wykonawczo. Każdy z 27 utworów kompozytora w tym gatunku koncentruje się na wybranym problemie technicznym, a jednocześnie wzbija się na wyżyny muzycznej poezji. Etiuda a-moll op. 25 nr 4 pochodzi z cyklu dwunastu etiud, które powstały najprawdopodobniej pomiędzy 1832 a 1836 rokiem, opublikowanego w październiku 1837 roku niemal jednocześnie przez trzech wydawców Chopina: Maurice'a Schlesingera w Paryżu, Breitkopfa i Härtla w Lipsku i Wessla w Londynie. Czwarta etiuda, zgodnie z przydzielonym jej tempem Agitato (burzliwie, gwałtownie, niespokojnie), odbierana jest jako utwór o przyciemnionym tonie, wręcz ponury czy dziki. Ogromna rola, jaką odgrywa w niej zmiana akcentów, powoduje, że jest postrzegana jako niezwykle techniczna. Natomiast jej charakter kształtuje przede wszystkim pełna napięcia gra synkop - to z niej wyłania się, tak ważna dla Chopina, kantylena. W efekcie kontrastujące ze sobą akcentowane akordy basowe i śpiewny górny głos, Chopinowskie staccato i legato, tworzą unikatową fakturę i zarazem muzyczny poemat. Prezentowany autograf edycyjny Chopin przeznaczył dla wydawcy paryskiego. Świadczą o tym umieszczone w nim znaki sztycharskie, odzwierciedlające dokładnie podział na strony i systemy w pierwszym wydaniu. Manuskrypt obejmuje dwie oddzielne karty, w tym zapisane są trzy z czterech stron. Papier jest bezżebrowy, czerpany, o odcieniu kremowym; każda strona zawiera czternaście pięciolinii kreślonych rastralem. Eksponowana pierwsza strona obejmuje odkompozytorskie adnotacje: 4me Etude (czwarta etiuda), określenie tempa Agitato i oznaczenie metronomu ♩ = 120. Rękopis mimo starannego zapisu tekstu muzycznego zawiera liczne drobne poprawki wynikające być może z pośpiechu. Dotyczą one pojedynczych nut, łuków, pedalizacji, znaków dynamicznych i agogicznych. Większość wcześniejszych zapisków jest tak skutecznie zamazana przez kompozytora, że nie da się ich odczytać. Ponadto rękopis nosi współczesne oznaczenia własnościowe w postaci czerwonych pieczęci i ołówkowych sygnatur Bibliothèque nationale de France, która nabyła ten autograf w 1940 roku od księżnej Élisabeth de Caraman-Chimay - po mężu hrabiny Greffulhe. Natomiast pierwszą właścicielką manuskryptu była najprawdopodobniej księżna Marcelina Czartoryska, jedna z najwybitniejszych uczennic Chopina. Prawdopodobnie to ona przekazała rękopis swojej dobrej znajomej księżnej Marie Chimay, matce wspomnianej Élisabeth. Księżna Marie Chimay była uczennicą Camille Dubois z d. O'Meara, również uczennicy Fryderyka Chopina. We wspomnieniach swoich uczniów Fryderyk Chopin zapisał się jako nauczyciel wyjątkowy. W pełni angażował się w prowadzenie lekcji i uważnie wsłuchiwał się w emocje oraz możliwości swoich podopiecznych. Jego nauczanie miało niezwykle osobisty i serdeczny charakter. Owszem, był jednocześnie bardzo wymagający, dążąc do perfekcji brzmienia i płynności gry, ale umiał też chwalić i motywować, a wręcz uskrzydlać swoich uczniów. Z perspektywy technicznej pianistyka zawdzięcza Chopinowi, szanującemu naturalne możliwości poszczególnych palców dłoni, wiele innowacji w zakresie palcowania i lekkiego ruchu ręki. Z perspektywy estetycznej Chopin jako nauczyciel zapisał się przede wszystkim jako ten, który ilustrował grę na fortepianie za pomocą poetyckich obrazów i bel canto (pięknego śpiewu), co zostało wyrażone m.in. przez jego słynne słowa do jego uczennicy Very Rubio: Musi Pani śpiewać, jeśli Pani chce grać. Niezwykle istotne było dla niego kierowanie się uczuciem, bez którego biegłość techniczna stawała się grą bez ekspresji. Chopin przeciwstawiał się masywnym efektom na rzecz naturalności i prostoty. Jak wspomina jego uczennica Friederike Müller, miał on powiedzieć: […] ostatnia rzecz - to prostota, po pokonaniu wszystkich trudności, po zagraniu ogromnej liczby nut pojawia się prostota z całym swoim urokiem, jako ostateczna pieczęć sztuki. Ktokolwiek chce to mieć od razu, nigdy nie osiągnie sukcesu, nie można zaczynać od końca, trzeba długich, ogromnie długich studiów, by osiągnąć ten cel, to nie jest rzecz łatwa. Etiudy Fryderyka Chopina zdają się w pełni odzwierciedlać jego wizję pianistyki: w z pozoru prostej muzycznej formie zawarł niewyrażalnie głębokie poetyckie piękno. - Anna Adamusińska-Tasak *Exercice z fr. - ćwiczenie, praca domowa. Étude z fr. - studium. ___ Współpraca z Bibliothèque nationale de France Bibliothèque nationale de France (BnF - Biblioteka Narodowa Francji) jest spadkobierczynią królewskich kolekcji gromadzonych od końca średniowiecza. Pielęgnuje dziedzictwo unikatowe w skali światowej: ponad 40 milionów dokumentów, w tym 15 milionów książek i czasopism, a także rękopisów, rycin, fotografii, map i planów, partytur, monet, medali, dokumentów dźwiękowych, filmów, multimediów, scenografii i kostiumów, do których należy dodać, od 2006 roku, miliardy plików zgromadzonych w ramach francuskiego elektronicznego systemu egzemplarzy obowiązkowych. Za ich pośrednictwem BnF przechowuje i przekazuje część pamięci świata. Jej encyklopedyczne zbiory od prawie pięciu wieków wzbogacają stale rozwijającą się myśl ludzką. Uniwersalne dziedzictwo jest udostępniane wszystkim, by umożliwić lepsze postrzeganie świata, zbudowane na sieci zasobów mających na celu wyjaśnianie i tworzenie wiedzy. - Pięć oddziałów BnF: BnF im. François-Mitterranda, BnF Richelieu, Biblioteka Arsenału, Biblioteka-Muzeum Opery Paryskiej oraz Maison Jean-Vilar w Awinionie, jest otwartych dla publiczności i rocznie odwiedzanych przez ponad milion osób. Historyczny budynek Richelieu został ponownie otwarty we wrześniu 2022 roku po dwunastu latach renowacji. W swoich murach mieści nowe muzeum, w którym eksponowane jest 900 skarbów ze zbiorów BnF. Natomiast słynna i wspaniała Sala Owalna zaprasza do bezpłatnego zapoznania się z 20 000 woluminów. - Technologia cyfrowa stanowi ogromne wyzwanie dla ochrony i upowszechniania zbiorów BnF. Cyfrowa biblioteka Gallica zapewnia obecnie bezpłatny dostęp do ponad 10 milionów dokumentów. - BnF jako miejsce przekazywania i dostępu do kultury oferuje wystawy, akcje, warsztaty, wizyty, wydarzenia z udziałem publiczności, publikacje książkowe, konferencje online itp. Biblioteka oferuje karnet czytelniczo-kulturalny w cenie 15 euro rocznie, który zapewnia nieograniczony dostęp do wszystkich publicznych czytelni BnF, a także do całego programu kulturalnego. Zarówno w kraju, jak i za granicą, BnF prowadzi politykę współpracy z innymi instytucjami dziedzictwa kulturowego, opartą na dzieleniu się bogatymi zbiorami i swoim doświadczeniem. Angażuje się w ochronę zagrożonego dziedzictwa pisemnego. Bibliothèque nationale de France prowadzi również aktywną politykę wypożyczania swoich zbiorów innym instytucjom we Francji i za granicą, mając na celu upowszechnianie encyklopedycznego bogactwa swoich zbiorów wśród coraz szerszej publiczności. ___ Kustosz Muzeum Fryderyka Chopina: dr Seweryn Kuter Kuratorka: Anna Adamusińska-Tasak Opieka konserwatorska: Diana Długosz-Jasińska Tłumaczenie cytatów: Antoni Buchner, Barbara Świderska Fot.: © Bibliothèque nationale de France Wystawa zrealizowana dzięki uprzejmości Bibliothèque nationale de France 🎫 Pokaz specjalny dostępny w ramach biletu wstępu do Muzeum
RĘKOPIS CHOPINA. Cykl pokazów specjalnych 30.09.2025-31.12.2025 Obecny pokaz wieńczy tegoroczny cykl poświęcony autografom związanym z działalnością pedagogiczną Fryderyka Chopina, towarzyszący XIX Międzynarodowemu Konkursowi Pianistycznemu im. Fryderyka Chopina. Specjalnie z tej okazji Muzeum Fryderyka Chopina wypożyczyło rękopis Chopinowskiej Etiudy a-moll op. 25 nr 4 ze zbiorów Bibliothèque nationale de France. Napisałem parę exercissów* - tak Fryderyk Chopin określił swoje pierwsze etiudy z op. 10. Brzmi to niezmiernie skromnie, zważywszy na bogactwo środków pianistycznych i muzycznego piękna w nich zawarte. W 1849 roku, Hector Berlioz napisze: Jego etiudy na fortepian są arcydziełami. Rzeczywiście, etiudy Chopina nie są zwykłymi ćwiczeniami dla adeptów pianistyki. Wymagają wielkiej biegłości i wszechstronności technicznej oraz umiejętności kreowania ekspresji - są arcytrudne wykonawczo. Każdy z 27 utworów kompozytora w tym gatunku koncentruje się na wybranym problemie technicz...