Opis
English version below ______ 🟪🟪 Przestrzenie 🟪 27.06 - 21.09.2025 🟪 otwarcie wystawy: 26.06 czwartek, godz. 19:00 🟪 Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki 🟪 artyści: Magdalena Abakanowicz, Tadeusz Dobosz, Wojciech Fangor, Zdzisław Jurkiewicz, Teresa Kelm, Zygmunt Krauze, Andrzej Matuszewski, Ewa Partum, Maria Pinińska-Bereś, Henryk Stażewski, Stanisław Zamecznik 🟪 kurator: Michał Jachuła 🟪 dokumentacja: Marian Szpakowski, Zdzisław Głowacki, Tomasz Jaśkiewicz, Tadeusz Śliwiński, Tadeusz Wolański, Henryk Morel, Piotr Perepłyś, Rajmund Ziemski, Stefan Krygier, Marian Bogusz, Artur Brunsz, František Kysztal, Magdalena Więcek, Stefan Gierowski, Bronisław Kierzkowski, Roman Opałka, Bohdan Urbanowicz, Włodzimierz Borowski, Grzegorz Kowalski, Henryk Morel, Cezary Szubartowski, Edward Krasiński, Zbigniew Gostomski, Koji Kamoji, Andrzej Łobodziński, Krystyn Zieliński, Tadeusz Kantor, Zygmunt Targowski, Stanisław Dróżdż i inni 🟪🟪🟪🟪🟪🟪 Wystawa „Przestrzenie" to wyjątkowa okazja, by zanurzyć się w zjawisko, które na trwałe zmieniło sposób, w jaki myślimy o sztuce i jej obecności w przestrzeni. Pokazując prace klasyków polskiej sztuki współczesnej - takich jak Magdalena Abakanowicz, Wojciech Fangor, Henryk Stażewski czy Maria Pinińska-Bereś - wystawa przybliża fenomen sztuki „environment", jednego z najważniejszych i najbardziej nowatorskich nurtów drugiej połowy XX wieku. Jak wygląda sztuka, która angażuje różne zmysły i pozwala dosłownie wejść do środka dzieła? Na wystawie „Przestrzenie" w Zachęcie - Narodowej Galerii Sztuki prezentujemy unikatowe realizacje klasyków polskiej sztuki współczesnej, które zmieniły sposób myślenia o przestrzeni, widzu i ekspozycji. Rekonstrukcje historycznych dzieł oraz bogate materiały archiwalne pozwalają odkryć pionierskie praktyki artystyczne, które inspirują do dziś. Termin „environment" (z ang. otoczenie) odnosi się do prac, które angażują widza fizycznie i zmysłowo - przestrzeni zaprojektowanych tak, by można było do nich wejść, doświadczyć ich światła, dźwięku, koloru i rytmu. Ten sposób myślenia o sztuce wyprzedza o dekady dzisiejsze instalacje immersyjne. To nie tylko forma, ale cała nowa logika tworzenia - łącząca malarstwo, rzeźbę, architekturę i happening. W Polsce środowisko artystyczne wcześnie podjęło prace sytuujące się w tym nurcie. Za pierwsze dzieło „environment" w Polsce uznaje się „Studium przestrzeni" (1958) Wojciecha Fangora i Stanisława Zamecznika. To właśnie malarstwo - z jego eksperymentami z perspektywą, głębią i trójwymiarowością - stało się główną siłą napędową dla rozwoju „environment" w naszym kraju. Drugim ważnym impulsem była współpraca artystów z architektami przy projektowaniu wystaw - w szczególności z Oskarem i Zofią Hansenami oraz Stanisławem Zamecznikiem. W ramach wystawy można zobaczyć pięć rekonstrukcji realizacji „environment" - trzy z nich prezentowane są po raz pierwszy od momentu ich powstania. Są to prace, które różnią się podejściem - od malarskiego i konceptualnego, przez rzeźbiarskie, po próby multisensorycznego oddziaływania na widza. Wszystkie łączy kryterium oryginalności i eksperymentu. Oprócz rekonstrukcji ekspozycja obejmuje także dokumentację twórczości takich artystów jak Włodzimierz Borowski, Józef Szajna, Zbigniew Dłubak, Edward Krasiński, Zbigniew Gostomski i Zygmunt Targowski. Ważnym kontekstem dla wystawy są również galerie i imprezy artystyczne, dzięki którym możliwe były eksperymenty z formą i przestrzenią. Oprócz Galerii Foksal, której niewielka przestrzeń ekspozycyjna zachęcała do pracy z przestrzenią i koncepcją wystawy jako medium sztuki, Zachęta przypomina działalność Galerii Współczesnej w Warszawie, prowadzonej przez Janusza i Marię Boguckich, w której w latach 60. i 70. XX wieku zaprezentowano cztery z pokazywanych dziś w odtworzonej formie prac. „Przestrzenie" to nie tylko przegląd historycznych realizacji. Celem wystawy jest także refleksja nad tym, jak sztuka przestrzeni kształtowała nowe modele myślenia o ekspozycji, relacji z odbiorcą i granicach artystycznych dyscyplin. W czasach wszechobecności instalacji immersyjnych i mediów cyfrowych wystawa pozwala sięgnąć do źródeł tego fenomenu i docenić pionierskie podejście twórców, którzy mimo licznych ograniczeń w nieskrępowany sposób podejmowali eksperyment w sztuce. 🟪🟪🟪🟪🟪🟪 Instytucja finansowana przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. mecenas Zachęty: Orlen Zachętę wspiera: Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych partnerzy wystawy: Galeria Foksal, Mazowiecki Instytut Kultury, Instytut Sztuki Polska Akademia Nauk, FANGOR Foundation, Fundacja im. Marii Pinińskiej-Bereś i Jerzego Beresia, Fundacja Archeologia Fotografii, Warszawska Jesień patroni medialni: artinfo.pl, K MAG, TVP Kultura Grafika z wykorzystaniem: Zdzisław Jurkiewicz, „Environment w pulsującym świetle czerwonym i niebieskim", Galeria pod Moną Lisą, Wrocław, 1969, fot. Tadeusz Rolke, dzięki uprzejmości Dolnośląskiego Towarzystwa Sztuk Pięknych. ________________________________________________ 🟪🟪 Spaces 🟪 27.06 - 21.09.2025 🟪 Opening of the exhibition: 26.06 (Thursday) at 7:00 PM. Zachęta - National Gallery of Art 🟪 artists: Magdalena Abakanowicz, Tadeusz Dobosz, Wojciech Fangor, Zdzisław Jurkiewicz, Teresa Kelm, Zygmunt Krauze, Andrzej Matuszewski, Ewa Partum, Maria Pinińska-Bereś, Henryk Stażewski, Stanisław Zamecznik 🟪 curator: Michał Jachuła 🟪 documentation: Marian Szpakowski, Zdzisław Głowacki, Tomasz Jaśkiewicz, Tadeusz Śliwiński, Tadeusz Wolański, Henryk Morel, Piotr Perepłyś, Rajmund Ziemski, Stefan Krygier, Marian Bogusz, Artur Brunsz, František Kysztal, Magdalena Więcek, Stefan Gierowski, Bronisław Kierzkowski, Roman Opałka, Bohdan Urbanowicz, Włodzimierz Borowski, Grzegorz Kowalski, Henryk Morel, Cezary Szubartowski, Edward Krasiński, Zbigniew Gostomski, Koji Kamoji, Andrzej Łobodziński, Krystyn Zieliński, Tadeusz Kantor, Zygmunt Targowski, Stanisław Dróżdż and others The exhibition titled 'Spaces' is a unique opportunity to get immersed in a phenomenon that permanently changed the perception of art and its presence in our surroundings. By showing the work of the classics of Polish modern art - Magdalena Abakanowicz, Wojciech Fangor, Henryk Stażewski or Maria Pinińska-Bereś, to name but a few - the exhibition showcases the phenomenon of environment art, one of the most important and innovative trends in the second half of the 20th century. What does art that engages various senses and literally draws the viewer into the work of art actually look like? At the 'Spaces' exhibition at Zachęta - the National Gallery of Art, we present unique projects of the classic figures in Polish modern art, which have changed the way we think about space, the viewer, and the exposition. Reconstructions of historical works and abundant materials from the archives help explore pioneering artistic practices that continue to inspire others to this day. The term 'environment' refers to site-specific installation art that captures the viewer physically and engages their senses, with spaces designed in a way that allows the viewer to enter them and experience their light, sound, colour, and rhythm. This way of thinking about art predates today's immersive installations by a few decades. It is not just about the form but about the entire logic of the creative process, which combines painting, sculpture, architecture, and performance. In Poland, the artistic community took up this trend quite early. 'The Study of Space' (1958) by Wojciech Fangor and Stanisław Zamecznik is considered to be the first work of environment art in Poland. With its experiments with perspective, depth, and three-dimensionality, painting became the major driver for the development of environment art in our country. Another important impulse came from the cooperation between artists and architects in designing exhibitions, especially with Oskar and Zofia Hansens, and Stanisław Zamecznik. The exhibition includes five reconstructions of environment installations; three of them are presented for the first time since their creation. They differ in their approach - from one rooted in painting or the concept, through sculpture, to attempts at captivating the viewer's senses. The criterion of originality and experimentation is the common denominator for all of them. Apart from reconstructions, the exposition also includes documentation of the work of artists such as Włodzimierz Borowski, Józef Szajna, Zbigniew Dłubak, Edward Krasiński, Zbigniew Gostomski, and Zygmunt Targowski. The exhibition also highlights the important context for the trend, i.e. the galleries and artistic events that made it possible for artists to experiment with form and space. Apart from Galeria Foksal, whose tiny exposition space encouraged working with space and with the concept of the exhibition as an art medium, Zachęta also recalls Galeria Współczesna in Warsaw, run by Janusz and Maria Boguccy, where four of the works reconstructed today were displayed across the 1960s and 1970s. The 'Spaces' exhibition is more than an overview of historical projects. It is also meant to be a reflection on how environment art shaped new models of thinking about exposition, the relationship with the viewer, and the limits of the specific artistic disciplines. With the omnipresent immersive installations and digital media, the exhibition goes back to the sources of this phenomenon and allows for appreciating the pioneering approach of the creators, who overcame numerous limitations to freely explore experimentation in art.
English version below ______ 🟪🟪 Przestrzenie 🟪 27.06 - 21.09.2025 🟪 otwarcie wystawy: 26.06 czwartek, godz. 19:00 🟪 Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki 🟪 artyści: Magdalena Abakanowicz, Tadeusz Dobosz, Wojciech Fangor, Zdzisław Jurkiewicz, Teresa Kelm, Zygmunt Krauze, Andrzej Matuszewski, Ewa Partum, Maria Pinińska-Bereś, Henryk Stażewski, Stanisław Zamecznik 🟪 kurator: Michał Jachuła 🟪 dokumentacja: Marian Szpakowski, Zdzisław Głowacki, Tomasz Jaśkiewicz, Tadeusz Śliwiński, Tadeusz Wolański, Henryk Morel, Piotr Perepłyś, Rajmund Ziemski, Stefan Krygier, Marian Bogusz, Artur Brunsz, František Kysztal, Magdalena Więcek, Stefan Gierowski, Bronisław Kierzkowski, Roman Opałka, Bohdan Urbanowicz, Włodzimierz Borowski, Grzegorz Kowalski, Henryk Morel, Cezary Szubartowski, Edward Krasiński, Zbigniew Gostomski, Koji Kamoji, Andrzej Łobodziński, Krystyn Zieliński, Tadeusz Kantor, Zygmunt Targowski, Stanisław Dróżdż i inni 🟪🟪🟪🟪🟪🟪 Wystawa „Przestrzenie" to wyjątkowa okazja, by z...