Opis
MIEDZY NAMI MOWIAC. FESTIWAL SPRAW POLSKO-NIEMIECKICH Weekend literatury, pamieci i przyszłosci. Edycja #2 21-23 listopada 2025 Big Book Cafe MDM ul. Koszykowa 34/50 Warszawa Big Book Cafe MDM po raz drugi zaprasza na trzy dni sasiedzkich rozmow, debat i adaptacji na scenie literackiej. Program jest inspirowany wybitnymi powiesciami, ksiazkami historycznymi i publicystyka. Goscmi programu beda politolodzy, historycy, autorzy i badacze literatury z Polski, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. **** Program **** PIATEK, 21 listopada 19.00 Duzy Teatr: „Prima sort" Aktorskie czytanie performatywne. Adaptacja autobiograficznej powiesci Waltera Kempowskiego w tłumaczeniu Małgorzaty Gralinskiej (Wydawnictwo ArtRage). Obraz codziennego zycia niemieckich mieszczan w miescie Rostock w czasach rzadow Hitlera i doniosłe pytanie: kto w Niemczech ponosił wine za faszyzm i pozoge wojny? Przejmujaca, choc niewolna od sarkazmu opowiesc o dorastaniu w czasach brunatnej dyktatury, kiedy przemoc była na porzadku dziennym. O rodzinie, ktora probuje zachowac pozory normalnego zycia i wiernosc zasadom. Ale czy milczenie i biernosc nie oznaczaja przyzwolenia na wszechobecne zło? Rezyseria i adaptacja: Filip Płuciennik, Julia Rzemek. Wystepuja: Kamila Brodacka, Karol Osentowski, Michał Pawlik. Muzyka: Dominik Strycharski. SOBOTA, 22 listopada 16.00 Wspolne sprawy. Czym zyja i Polacy, i Niemcy. Gwałtowne tektoniczne przesuniecia w ładzie globalnym i długie cienie historii, ktora nie chce przeminac. Na co reagujemy podobnie, co nas rozni? Wyjasniaja i dyskutuja z publicznoscia: prof. Marek Cichocki z Collegium Civitas i dr Anna Kwiatkowska z Osrodka Studiow Wschodnich, tworcy podkastu „Niemcy w Ruinie?" Prowadzi: Paulina Wilk. Jak Polska i Niemcy postrzegaja gwałtowne zmiany w polityce miedzynarodowej, ktorych obecnie doswiadczamy? Gdzie i dlaczego reagujemy podobnie, a w jakich obszarach reakcja naszych panstw i społeczenstw jest diametralnie rozna. Co z tego wynika dla relacji miedzy krajami? Tektoniczne przetasowania to nie nagłowki, a realne zmiany reguł. Tylko w ostatnich latach objawiły sie: agresja Rosji, wojna w Ukrainie, niepewnosc co do długoterminowej roli USA, przejscie z globalizacji efektywnosci do geoekonomii bezpieczenstwa, energetyczne odciecie Europy od Rosji, strategiczny „de-risking" wobec Chin, nowa fala polityk przemysłowych w UE oraz nowa presja migracyjno-demograficzna. Do tego doszedł skok technologiczny, ktory zderza sie z powolnoscia instytucji i wymusza nowe europejskie standardy regulacyjne. Z drugiej strony działa na nas takze historia, ktora nie chce przeminac. Dlaczego w stosunkach polsko-niemieckich wciaz wracaja tematy archiwalne: II wojna swiatowa, odpowiedzialnosc, zadoscuczynienie, „wypedzenia"? Czy wyzwania migracyjne, demograficzne, ale tez przetasowania sceny politycznej obu krajow cos moga w tych utartych watkach zmienic? Czy historia to tylko nasza przeszłosc czy raczej zywy fundament tozsamosci, jezyka polityki i tego, jak dzis myslimy o sobie, o Europie i naszym bezpieczenstwie? 18.00 Demokracja liberalna. To koniec? Gdzie leza przyczyny biezacego kryzysu, czy demokracja liberalna sama stworzyła własnych wrogow, a dzis doswiadcza wstrzasow, ktore wynikaja z sukcesow lat 90. i zakonczenia zimnej wojny w Europie Srodkowej? Jak wielkie wyzwania dla demokracji tkwia w jej konstrukcji, regułach i instytucjach, a na ile jej atrakcyjnosc lezy w samej warstwie opowiesci i komunikacji? Czy uda sie wydostac przekaz demokratyczny z naroznika szybkich mediow, w ktorych populizm zabija niuanse? Czy w przyszłosci bedziemy jeszcze pragnac i potrzebowac demokracji? Dyskutuja: prof. Philip Manow, politolog z Uniwersytetu w Siegen, autor ksiazki „Under Observation" wydanej nakładem Instytutu Zachodniego, oraz prof. Barbara Brodzinska-Mirowska, politolozka i badaczka komunikacji z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Pyta: Michał Sutowski. NIEDZIELA, 23 listopada 16.00 Tacy zwyczajni ludzie. Wielka historia w małym miescie Julia Boyd, brytyjska historyczka dziejow III Rzeszy pomaga zrozumiec, jak władza nazistow wpłyneła na codziennosc mieszkancow niemieckiej prowincji. W ksiazce „Miasteczko w Trzeciej Rzeszy. Jak nazizm zmienił zycie zwykłych ludzi" w przekładzie Anny Dzierzgowskiej (Wydawnictwo PORT) na przykładzie stu lat historii Oberstdorfu, niewielkiego uzdrowiska połozonego w gorach Bawarii, ukazała przemiany społeczne Niemcow, ich postawy i wybory. Od lat bada slady zapisane w pamietnikach, listach i wspomnieniach. Co pozostaje, gdy wielka historia przetoczy sie przez małe zycia dentystow, burmistrzow, rolnikow i uczennic? Sprawdzamy, jaka panorame wyborow oraz zachowan ujawniaja archiwa społeczne sprzed stu lat. Pyta: Michał Wojcik. 18.00 Duzy Teatr: „Wszystko na darmo" Aktorskie czytanie performatywne. Adaptacja ostatniej, wybitnej powiesci Waltera Kempowskiego w tłumaczeniu Małgorzaty Gralinskiej (Wydawnictwo ArtRage). Prowincjonalny majatek w Prusach Wschodnich jako sceneria konca swiata, czyli schyłek II wojny swiatowej i załamanie frontu wschodniego widziane z perspektywy niemieckich cywilow. Zostac czy uciekac, stawiac opor czy chowac głowe w piasek? Banalna codziennosc podupadajacych elit w zderzeniu z wojenna pozoga. Elegijna opowiesc o materialnej i moralnej klesce wojennej Niemcow oraz przeglad postaw i zachowan w obliczu dziejowej katastrofy, przedstawiony bez moralizowania, patosu i sentymentalizmu. Rezyseria i adaptacja: Joanna Tudek, Anna Krol. Wystepuja: Arkadiusz Brykalski, Aleksandra Hamkało, Marta Malikowska. Muzyka: Barbara Zach. 19.00 Archiwa wspomnien. Co pamietaja Niemcy? Rozmowa inspirowana tworczoscia Waltera Kempowskiego, wielkiego pisarza, ale takze kronikarza losow ludnosci niemieckiej w XX w. O mechanizmach pamieci zbiorowej, kolekcjonowaniu swiadectw i toczacych sie wciaz miedzy pokoleniami rozliczeniach i sporach wokoł odpowiedzialnosci za faszyzm i wojne. Dyskutuja: Małgorzata Gralinska, tłumaczka ksiazek autora oraz dr Stephan Lesker, znawca jego dorobku i literaturoznawca z Uniwersytetu w Rostocku. Prowadzi: Bartosz Kaminski. **** Wstep na wszystkie wydarzenia jest wolny. Debaty odbywaja sie z transmisja on-line na Facebooku Big Book Cafe. Spektakle odbywaja sie stacjonarnie, zapraszamy do osobistego udziału. **** Chcesz lepiej rozumiec Niemcow, odczuc atmosfere wydarzen historycznych, zadac pytania o to, ile nas łaczy i dzieli albo wziac udział w rozmowach o przyszłosci naszej czesci swiata? Zapraszamy osoby zaciekawione wydarzeniami miedzynarodowymi, ksiazkami non-fiction, literatura piekna, historia i teatrem. Łaczymy powiesci z mysla polityczna, a sztuke z badaniami nad przeszłoscia. Zeby lepiej zrozumiec, czym zyjemy dzis po obu stronach granicy. W weekend 21-23 listopada w Warszawie badacze oraz tworcy z Niemiec i Polski spotkaja sie, by rozmawiac o tym, w jaki sposob historia kształtuje nasza terazniejszosc, a takze jaka historie piszemy dzis dla nastepnych pokolen. W tym roku spogladamy w lustra pamieci, do ksiazek działajacych niczym archiwum wspomnien zwykłych ludzi, grup społecznych i całych narodow. Co chcemy pamietac, jak historia łaczy sie z polityka i jak wspomnienia zmieniaja sie z czasem. Sprawdzamy, dlaczego Polacy i Niemcy nadal potrzebuja konfrontowac sie z minionymi wydarzeniami i jak literatura pomaga budowac prawde o historii. Pytamy badaczy, jakie warstwy wiedzy wyłaniaja sie po latach z archiwow, listow i dziennikow, szczegolnie gdy odwage zagladac do nich maja nowe pokolenia. Sprobujemy uchwycic przyczyny aktualnego rozchwiania demokracji liberalnej w Niemczech i Polsce, wyswietlimy okolicznosci jej narodzin i zastanowimy sie, czy demokratyczna opowiesc ma jeszcze szanse ekscytowac i pochłaniac wyobraznie ludzi w przyszłosci. **** Organizator: Fundacja „Kultura nie boli" Partner strategiczny: Fundacja Wspołpracy Polsko-Niemieckiej Partnerzy: Miasto Stołeczne Warszawa, Instytut Zachodni, Wydawnictwo ArtRage, Wydawnictwo PORT. **** GOSCIE FESTIWALU **** Julia Boyd Brytyjska historyczka i pisarka, specjalizujaca sie w historii III Rzeszy oraz dziejach Europy w XX wieku. Autorka cenionych publikacji, w tym bestsellerowej ksiazki „Wakacje w Trzeciej Rzeszy: Swiadectwa z podrozy do hitlerowskich Niemiec", ktora opiera sie na relacjach zagranicznych turystow odwiedzajacych Niemcy przed i podczas II wojny swiatowej. Znana ze szczegołowych badan nad wspomnieniami, pamietnikami i listami zwykłych ludzi, pomaga zrozumiec zycie codzienne i atmosfere panujaca w nazistowskich Niemczech. Jej prace wyrozniaja sie bogatym wykorzystaniem zrodeł i wnikliwa analiza społeczna. To mistrzyni mikrohistorii i skupienia na ludzkich doswiadczeniach. Phlip Manow Profesor Uniwersytetu w Siegen, politolog, badacz miedzynarodowej ekonomii politycznej, zajmował sie m.in. nierownosciami, wpływem koncepcji Welfare State na polityki ekonomiczne w panstwach zaawansowanych gospodarczo, aktualnie przyglada sie przyszłosci demokracji, bada takze indywidualne kariery polityczne i systemy partyjne panstw Europy. Barbara Brodzinska-Mirowska Doktorka habilitowana nauk społecznych, profesorka Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Bada polityke, komunikacje polityczna i public relations, analizuje media. Autorka i wspołredaktorka publikacji dotyczacych marketingu politycznego, komunikowania permanentnego, reputacji politycznej i kwestii zwiazanych z profesjonalizacja procesu komunikacji politycznej oraz nowych mediow. Marek Cichocki Profesor zwyczajny nauk społecznych i politycznych. Wykłada w Collegium Civitas oraz w Katedrze Cywilizacji Europejskiej Kolegium Europejskiego. Od 2004 r. jest dyrektorem Centrum Europejskiego w Natolinie oraz redaktorem naczelnym czasopisma „New Europe. Natolin Review". W latach 2007-2010 był Doradca Prezydenta RP. Autor wielu ksiazek, esejow, artykułow i rozpraw z zakresu historii i stosunkow miedzynarodowych. Anna Kwiatkowska Pracuje w Osrodku Studiow Wschodnich od 2005 r., załozycielka i kierowniczka Zespołu Niemiec i Europy Połnocnej. Wczesniej głowna specjalistka w Departamencie Wspołpracy Miedzynarodowej MSWiA, gdzie specjalizowała sie w stosunkach polsko-niemieckich, wspołpracy transgranicznej. Studiowała arabistyke w Taszkiencie, ukonczyła lingwistyke stosowana na Uniwersytecie Wiedenskim. Doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce. Małgorzata Gralinska Absolwentka filologii germanskiej na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza oraz Szkoły Tłumaczy i Jezykow Obcych UAM. Tłumaczka literatury niemieckojezycznej. Na jezyk polski przełozyła ksiazki Waltera Kempowskiego, Marlen Haushofer, Gregora von Rezzoriego, Oty Filipa, Sasy Stanisicia, Jaroslava Rudisa, Vereny Keßler. Laureatka Literackiej Nagrody Europy Srodkowej Angelus za przekład „Skad" Sasy Stanisicia (2023). Członkini Stowarzyszenia Tłumaczy Literatury. Stephan Lesker Niemiecki literaturoznawca, absolwent i doktor Uniwersytetu w Rostocku, zwiazany z ta uczelnia jako wykładowca. Głowny obszar jego zainteresowan to literatura niemiecka XX wieku ze szczegolnym uwzglednieniem teorii narracji i napiec miedzy autobiografia a fikcja literacka. Wspołpracuje z Archiwum Kempowskiego w Rostocku i jest jednym z redaktorow wydawanego przez te instytucje rocznika poswieconego recepcji dzieł pisarza.
MIEDZY NAMI MOWIAC. FESTIWAL SPRAW POLSKO-NIEMIECKICH Weekend literatury, pamieci i przyszłosci. Edycja #2 21-23 listopada 2025 Big Book Cafe MDM ul. Koszykowa 34/50 Warszawa Big Book Cafe MDM po raz drugi zaprasza na trzy dni sasiedzkich rozmow, debat i adaptacji na scenie literackiej. Program jest inspirowany wybitnymi powiesciami, ksiazkami historycznymi i publicystyka. Goscmi programu beda politolodzy, historycy, autorzy i badacze literatury z Polski, Niemiec oraz Wielkiej Brytanii. **** Program **** PIATEK, 21 listopada 19.00 Duzy Teatr: „Prima sort" Aktorskie czytanie performatywne. Adaptacja autobiograficznej powiesci Waltera Kempowskiego w tłumaczeniu Małgorzaty Gralinskiej (Wydawnictwo ArtRage). Obraz codziennego zycia niemieckich mieszczan w miescie Rostock w czasach rzadow Hitlera i doniosłe pytanie: kto w Niemczech ponosił wine za faszyzm i pozoge wojny? Przejmujaca, choc niewolna od sarkazmu opowiesc o dorastaniu w czasach brunatnej dyktatury, kiedy przemo...