Opis
DSH zaprasza na nową wystawę plenerową zatytułowaną „Budujemy nowy dom. Odbudowa Warszawy 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐", prezentującą unikatowe zdjęcia Warszawy z drugiej połowy lat 40. i pierwszej połowy lat 50. XX wieku. Jej kuratorami są varsavianiści Jerzy S. Majewski i Tomasz Markiewicz, a partnerem projektu jest Teatr Wielki - Opera Narodowa. 📸 BUDUJEMY NOWY DOM. ODBUDOWA WARSZAWY 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐. Wystawa plenerowa prezentowana w ramach obchodów 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy Warszawy. 📍 19.09-31.10.2025 Budynek Teatru Wielkiego - Opery Narodowej (Pl. Teatralny 1, od strony ul. Moliera) 📍 4-22.11.2025 Krakowskie Przedmieście (przy skwerze ks. Jana Twardowskiego) 🎉Z radością informujemy, że wystawa „Budujemy Nowy Dom" będzie prezentowana gościnnie w jeszcze jednej lokalizacji! 📍11-31.12.2025 Sala Starzyńskiego w Pałacu Kultury i Nauki (pl. Defilad 1, Warszawa). 💡Wystawa plenerowa DSH oraz opera są częścią programu przygotowanego z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy Warszawy, organizowanego przez Miasto Stołeczne Warszawę. Zdjęcia pochodzą z Archiwum Państwowego m.st. Warszawy. Stopień dewastacji infrastruktury miejskiej w lewobrzeżnej części Warszawy w styczniu 1945 r. był przytłaczający. Nie działały gazownia, sieci elektryczne, komunikacja. (…) Uszkodzone były wodociągi i kanalizacja. W gruzacℎ leżały wysadzone stacje pomp rzecznycℎ i kanałowycℎ, stanowiące ważne elementy systemu wodno-kanalizacyjnego Warszawy, uszkodzona była centralna stacja filtrów. Niemcy w końcu 1944 r. wysadzili też Dworzec Główny, a tunel linii średnicowej doznał znacznycℎ uszkodzeń. Przywracanie niezbędnycℎ do życia elementów infrastruktury miej-skiej było dla Biura Odbudowy Stolicy jednym z priorytetów - mówi współautor wystawy, Jerzy S. Majewski Wystawa „BUDUJEMY NOWY DOM" poświęcona jest odbudowie stolicy w latach powojennych. Ukazuje skalę zniszczeń i prezentuje zabytki odtworzone po II wojnie światowej, a także te, które zniknęły z pejzażu miasta już w trakcie jego odbudowy. Ekspozycja przypomina decyzje polityczne, które zadecydowały o kształcie odbudowy i przebudowie Warszawy (m.in. dekret Bieruta prowadzący do przejęcia przez państwo niemal wszystkich gruntów w mieście) oraz sylwetki ludzi zatrudnionych w Biurze Odbudowy Stolicy, gdzie skupiły się prace planistyczne i projektowe. Przygotowane w Biurze Odbudowy Stolicy plany do dziś określają w decydującym stopniu kształt urbanistyczny centrum miasta: Trasa W-Z, MDM, dzielnice przemysłowe oraz Stare Miasto i Trakt Królewski. Odbudowa, poza blaskami, miała i cienie - dla politycznego efektu nie liczono się z kosztami; burzono ocalałe kamienice, mimo głodu mieszkaniowego w zniszczonym mieście, dla realizacji obłąkanycℎ wizji urbanistycznycℎ, czego jaskrawym przykładem jest Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina. Przemilczano prywatną odbudowę, dzięki której w centrum Warszawy ucℎowały się tak miłe zaułki, jak ulica Cℎmielna od Marszałkowskiej do Nowego Światu. W innycℎ realiacℎ poli-tycznycℎ oblicze stolicy byłoby inne, zapewne bardziej w ludzkiej skali, a miejscami prawdziwie wielkomiejskie, bez sztucznego patosu socrealizmu - mówi współautor wystawy, Tomasz Markiewicz. Obecnie odbudowa Warszawy często poddawana jest krytyce; rozebrano setki, czy nawet tysiące wypalonych kamienic, z których przynajmniej część można było odbudować. Pozostało niewiele budowli wzniesionych na przełomie XIX i XX wieku, które decydowały o obliczu architektonicznym miasta przed jego zniszczeniem w 1944 roku. Równocześnie przedsięwzięciem na wskroś nowatorskim, podjętym po raz pierwszy na taką skalę w dziejach, była rekonstrukcja zabytkowego kwartału stolicy. Nikt wcześniej w takim zakresie nie odbudowywał zniszczonego wojną miasta. Decyzja o odbudowie łamała obowiązującą wówczas doktrynę konserwatorską wykluczającą odtwarzanie zabytków. Po wojnie Niemcy, Anglicy, Holendrzy, czy Włosi odbudowywali tylko pojedyncze zabytkowe budowle. W 1980 roku zrekonstruowane warszawskie Stare Miasto wpisano na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. BUDUJEMY NOWY DOM. ODBUDOWA WARSZAWY 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐 kuratorzy: Jerzy S. Majewski, Tomasz Markiewicz projekt graficzny: Łukasz Kamieniak produkcja wystawy: Olga Pigłowska redakcja: Marta Markowska tłeumaczenie: Nitzan Reisner korekta: Anna Kaniewska (polski), Adam Żuławski (angielski) przygotowanie zdjęć do druku: Tomasz Kubaczyk druk: Antare projekt identyfikacji wizualnej wystawy: Alina Rybacka promocja: Marianna Januszewicz, Maja Raczyńska, Marta Rogowska, Nadzieja Rudzka, Kaja Stępkowska 📖 Wystawie towarzyszy książka autorstwa Jerzego S. Majewskiego i Tomasza Markiewicza: „Budujemy nowy dom. Odbudowa Warszawy w latach 1945-1952". Publikacja dostępna jest od 25 września 2025 stacjonarnie w Księgarni DSH (ul. Karowa 20, Warszawa) oraz online: ksiegarnia.dsh.waw.pl. „Budujemy nowy dom. Odbudowa Warszawy w latach 1945-1952" to drugie, rozszerzone i uzupełnione wydanie publikacji poświęconej odbudowie Warszawy w pierwszych latach po II wojnie światowej. Bogato ilustrowana książka zawiera ok. 170 fotografii, dokumentów i ilustracji dokumentujących urbanistyczno-architektoniczne losy stolicy na przestrzeni kluczowych siedmiu powojennych lat. Materiał ilustracyjny wydanej w dwóch wersjach językowych polsko-angielskiej publikacji pochodzi m.in. z Polskiej Agencji Prasowej, FORUM Polskiej Agencji Fotografów, zasobów Archiwum Państwowego w Warszawie oraz archiwów prywatnych. Autorami zdjęć są m.in. Edward Falkowski, Karol Pęcherski, Zbyszko Siemaszko i Zdzisław Wdowiński. Książka autorstwa Jerzego S. Majewskiego, Tomasza Markiewicza została wydana w dwóch wersjach językowych, polskiej i angielskiej. We wstępie do książki czytamy: „Powojenna odbudowa Warszawy wymyka się jednoznacznym ocenom. Z jednej strony zgodnie z narzuconą z zewnątrz ideologią usiłowano zrekonstruować stolicę jako modelowe miasto socjalistyczne. Skomunalizowano, a później upaństwowiono grunty, zwalczano prywatną inicjatywę i mieszczaństwo, wyburzano wiele zachowanych kamienic (...) Z drugiej strony po raz pierwszy w dziejach ludzkości na taką skalę podjęto się w miarę wiernego odtworzenia nie pojedynczych zabytków, lecz całych fragmentów miasta: wzdłuż Traktu Królewskiego oraz w obrębie Starego i Nowego Miasta. Pionierski i unikatowy charakter tej rekonstrukcji został doceniony przez opinię międzynarodową już w 1980 roku, kiedy to warszawskie Stare Miasto wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Niniejszy album, opracowany na podstawie dwóch wystaw prezentowanych przez Dom Spotkań z Historią w latach 2011 oraz 2025, ma na celu pokazanie, jak niezwykłym, skomplikowanym i pełnym sprzeczności dziełem była odbudowa lewobrzeżnej Warszawy." Partnerzy wydania: Archiwum Państwowe w Warszawie, Teatr Wielki - Opera Narodowa 🟦🟦🟦 Obok wystawy plenerowej, w ramach programu BUDUJEMY NOWY DOM, dedykowanego 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy Warszawy DSH realizuje inne projekty, przywołujące świadectwa źródłowe, które trafiły do przestrzeni publicznej w ostatnich kilkunastu latach, zwłaszcza unikatowe materiały audiowizualne, w tym świadectwa z Archiwum Historii Mówionej DSH oraz fotografie reporterskie m.in. takich autorów, jak Edward Falkowski, Zbyszko Siemaszko, Zdzisław Wdowiński, czy Karol Pęcherski. Wśród wspomnianych przedsięwzięć znajdują się: 𝟏. Wystawa czasowa w galerii głównej DSH „WARSZAWA NA NOWO. Fotografie reporterskie 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟒𝟗" (wrzesień 2025-luty 2026); ekspozycja prezentuje wybór zdjęć z zasobów Polskiej Agencji Prasowej. Niektóre z tych fotografii prezentowane będą również w salach Teatru Wielkiego - Opery Narodowej na przełomie września i października. 𝟐. Nowe edycje dwóch albumów: „Budujemy Nowy Dom. Odbudowa Warszawy w latach 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐" oraz „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟒𝟗" (obie pozycje ukażą się w połowie września br.). 𝟑. Spacery miejskie z Jerzym S. Majewskim i Tomaszem Markiewiczem szlakiem najciekawszych, mniej znanych miejsc w stolicy związanych z odbudową miasta w cyklu „Budujemy Nowy Dom - historie nieznane" (lipiec-wrzesień). 𝟒. Cykl multimedialny w „Czwartki z odbudową Warszawy", realizowany od marca do grudnia 2025 w mediach społecznościowych DSH. Koordynatorem merytorycznym programu BUDUJEMY NOWY DOM jest Piotr Jakubowski, zastępca dyrektorki DSH. Program jest częścią zainicjowanych i finansowanych przez Miasto Stołeczne Warszawę obchodów 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy stolicy. Szczegółowe informacje: dsh.waw.pl, kultura.um.warszawa.pl. 🟩🟩🟩 NAJLEPSZE MIASTO ŚWIATA. OPERA O WARSZAWIE opera w 𝟏𝟔 scenach To sztandarowe przedsięwzięcie w ramach obchodów 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy Warszawy. Inspiracją dla powstania spektaklu była książka Grzegorza Piątka „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949", będąca panoramą pierwszych powojennych lat niezwykłego przedsięwzięcia, które połączyło ludzi niezależnie od poglądów i na przekór wojennej pożodze. Librecista Beniamin Bukowski stworzył historię, która czerpie ze źródeł z epoki: przemówień politycznych, technicznego żargonu urbanistyki, jak i potocznego języka ulicy. Nie jest to jednak kronika historyczna, lecz opowieść o splatających się ze sobą skomplikowanych ludzkich losach. libretto: Beniamin Bukowski na motywach książki „Najlepsze Miasto Świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949" Grzegorza Piątka dyrygent: Bassem Akiki reżyseria: Barbara Wiśniewska muzyka: Cezary Duchnowski scenografia: Natalia Kitamikado kostiumy: Emil Wysocki choreografia: Maćko Prusak dramaturgia: Marcin Cecko obsada: Joanna Freszel (dziennikarka), Filip Kosior (przewodnik), Agata Zubel (architektka), Chór Teatru Wielkiego - Opery Narodowej, Sinfonia Varsovia, Chór dziecięcy „Artos" im. Władysława Skoraczewskiego prapremiera: 19.09.2025, Teatr Wielki - Opera Narodowa koproducent: Sinfonia Varsovia Opera zamówiona przez Sinfonię Varsovię dzięki wsparciu finansowemu m.st Warszawy. Prezentacja opery 19 września 2025 r. jest wydarzeniem inaugurującym 68. Międzynarodowy Festiwal Muzyki Współczesnej Warszawska Jesień. Intencją realizatorów wszystkich przedstawionych przedsięwzięć jest uchwycenie fenomenu witalności mieszkańców Warszawy, dzięki którym stolica, na przekór zbrodniczym werdyktom wojennym, odrodziła się z taką mocą. Dziś to właśnie odrodzenie miasta po II wojnie światowej stanowi konstytutywny element warszawskiej tożsamości. *** BUILDING A NEW HOME. THE RECONSTRUCTION OF WARSAW 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐 An open-air exhibition presented as part of the commemoration of the 80th anniversary of the commencement of the reconstruction of Warsaw. 📍𝟏𝟗.𝟎𝟗 - 𝟑𝟏.𝟏𝟎.𝟐𝟎𝟐𝟓, Teatr Wielki - National Opera, 1 Teatralny Sq. (Plac Teatralny 1), Warsaw (from Moliera St.) 📍𝟒 - 𝟐𝟐.𝟏𝟏.𝟐𝟎𝟐𝟓, Krakowskie Przedmieście (the Royal Route) 📍𝟏𝟏-𝟑𝟏.𝟏𝟐.𝟐𝟎𝟐𝟓 Gagarin Hall at the Palace of Culture and Science (1 Defilad Square, Warsaw)👈 The History Meeting House invites you to its newest open-air exhibition, BUILDING A NEW HOME: THE RECONSTRUCTION OF WARSAW 1945-1952. Showcasing rare photographs of Warsaw from the mid-1940s through the mid-1950s, the exhibition is curated by Warsaw scholars Jerzy S. Majewski and Tomasz Markiewicz. The Teatr Wielki - Opera Narodowa is the event's main partner. This fall, the exhibition will be on display in two locations: In September and October, it will be presented outside the Teatr Wielki - National Opera as an event accompanying the premiere and subsequent performances of Benjamin Bukowski's opera THE BEST CITY IN THE WORLD: AN OPERA ABOUT WARSAW, directed by Barbara Wiśniewska, based on the book by Grzegorz Piątek THE BEST CITY IN THE WORLD. WARSAW UNDER RECONSTRUCTION 1944-1949; and from November 4th, the exhibition will be on display on Krakowskie Przedmieście (the Royal Route, near Rev. Jan Twardowski Sq.). The exhibition and the opera are part of the cultural program marking the 80th anniversary of the commencement of Warsaw's reconstruction, organized by the City of Warsaw. The extent of the damage to urban infrastructure on Warsaw's left bank in January 1945 was overwhelming. The gasworks, electrical networks, and transportation were no longer functioning. (...) The water supply and sewage systems were heavily damaged. River and canal pumping stations, key elements of Warsaw's water and sewage systems, lay in ruins, and the central filtration station was damaged. At the end of 1944, the Germans also blew up Warsaw Central Station and significantly damaged its cross-city tunnel. Restoring the pieces of urban infrastructure crucial in making the city livable was one of the Capital Reconstruction Office's main priorities, explains Jerzy S. Majewski, co-curator of the exhibition. The BUILDING A NEW HOME exhibition tells the story of the post-war reconstruction of Poland's capital. It shows the sheer scale of the city's destruction and showcases buildings and monuments restored after World War II, as well as those that ended up disappearing from the cityscape during its reconstruction. BUILDING A NEW HOME recalls the political decisions that determined the shape of the Warsaw's redevelopment (including the decree instituted by leader of communist-ruled Poland, Bolesław Bierut, leading to the state's takeover of almost all the city's land) and profiles of the employees of the Capital Reconstruction Office, where all of the planning and design work was concentrated. The plans drawn up by the Capital Reconstruction Office still determine the shape of the city center today: the East-West Route (Trasa W-Z), the Marshal Residential District (MDM), industrial districts, the Old Town, and the Royal Route. The reconstruction, apart from its glamour, also had its dark sides - for political effect, no expense was spared; tenement houses that had survived the horrors of war were demolished, despite the housing shortage in the decimated city, to realize ridiculous urban planning ideas, a striking example of which is the Józef Stalin Palace of Culture and Science. Private reconstruction was passed over in silence, leaving pleasant streets like Chmielna St. in the heart of Warsaw, from Marszałkowska to Nowy Świat, unscathed. In a different political reality, Warsaw's cityscape would have been entirely different, probably more human in scale, and in places truly metropolitan, sans the artificial pathos of socialist realism, says Tomasz Markiewicz, exhibition co-curator. Today, Warsaw's reconstruction is often criticized; hundreds, even thousands, of burned-out tenement houses were razed, when at least some could have been saved and rebuilt. Warsaw has but a handful of buildings from the turn of the 19th and 20th centuries, which, before 1944, had set the architectural tone of the entire city. On the other hand, the reconstruction of the city's Old Town was a thoroughly innovative undertaking, at the time, the largest such project in history. No one had ever rebuilt a city destroyed by war on such a scale before. The decision to rebuild broke with the conservation doctrine in force at the time, which ruled out the restoration of historic buildings. After the war, the Germans, British, Dutch, and Italians rebuilt only selected landmark buildings. In 1980, the reconstructed Old Town of Warsaw was inscribed on the UNESCO World Heritage List. Curator: Jerzy S. Majewski, Tomasz Markiewicz Graphic Design: Łukasz Kamieniak Exhibition Production: Olga Pigłowska Editing: Marta Markowska Translation: Nitzan Reisner Proofing: Anna Kaniewska (Polish), Adam Żuławski (English) Preparing Photographs for Print: Tomasz Kubaczyk Printing: Antare Visual Identity: Alina Rybacka PR: Marianna Januszewicz, Maja Raczyńska, Marta Rogowska, Nadzieja Rudzka, Kaja Stępkowska In addition to the outdoor exhibition, as part of the BUILDING A NEW HOME program marking the 80th anniversary of the commencement of the reconstruction of Warsaw, the History Meeting House (Dom Spotkań z Historią, DSH) has several events that draw on both primary sources and substantive findings concerning the reconstruction of Warsaw, which have been made public over the last dozen or so years, introducing previously unknown audiovisual materials including testimonies from the DSH Oral History Archive, as well as documentary photographs by, among others, Edward Falkowski, Zbyszko Siemaszko, Zdzisław Wdowiński, and Karol Pęcherski. In addition to the outdoor exhibition, as part of the BUILDING A NEW HOME program marking the 80th anniversary of the commencement of the reconstruction of Warsaw, the History Meeting House (Dom Spotkań z Historią, DSH) has several events that draw on both primary sources and substantive findings concerning the reconstruction of Warsaw, which have been made public over the last dozen or so years, introducing previously unknown audiovisual materials including testimonies from the DSH Oral History Archive, as well as documentary photographs by, among others, Edward Falkowski, Zbyszko Siemaszko, Zdzisław Wdowiński, and Karol Pęcherski. Selected planned events: ● The WARSAW REBORN. REPORTAGE PHOTOGRAPHY 1945-1949 temporary exhibition in the History Meeting House's main gallery (September 2025-February 2026), presenting photographs from the Polish Press Agency archives. ekspozycja prezentuje wybór zdjęć z zasobów Polskiej Agencji Prasowej. A selection of these photographs will also be presented at the Teatr Wielki - National Opera in September and October. ● New, extended editions of two albums: BUILDING A NEW HOME. THE RECONSTRUCTION OF WARSAW 1945-1952 and WARSAW REBORN. REPORTAGE PHOTOGRAPHY 1945-1949 (both will be published this September). ● BUILDING A NEW HOME: UNKNOWN STORIES guided tours with leading Warsaw experts Jerzy S. Majewski and Tomasz Markiewicz, highlighting the most interesting, lesser-known locations related to the reconstruction of the city (July through September). ● The THURSDAYS WITH THE RECONSTRUCTION OF WARSAW online series, running from March to December 2025, is available on History Meeting House's social media channels. Deputy Director Piotr Jakubowski is the main coordinator of the History Meeting House's BUILDING A NEW HOME program. It is part of the cultural program initiated and financed by the City of Warsaw to mark the 80th anniversary of the commencement of the capital's reconstruction. For more information, visit: dsh.waw.pl, kultura.um.warszawa.pl. THE BEST CITY IN THE WORLD: AN OPERA ABOUT WARSAW An opera in 16 acts The opera, the flagship event commemorating the 80th anniversary of the commencement of Warsaw's reconstruction, was inspired by Grzegorz Piątek's book THE BEST CITY IN THE WORLD: WARSAW UNDER RECONSTRUCTION 1944-1949. It is a panorama of the first post-war years of an extraordinary undertaking that brought people together regardless of their views and despite the ravages of war. Librettist Beniamin Bukowski created a story that draws on sources from the era: political speeches, technical urban planning jargon, and colloquial street language. However, it is not a historical document, but rather a story of complex human destinies intertwining. Libretto: Beniamin Bukowski based on the book THE BEST CITY IN THE WORLD: WARSAW UNDER RECONSTRUCTION, 1944-1949 Conductor: Bassem Akiki Director: Barbara Wiśniewska Music: Cezary Duchnowski Set Design: Natalia Kitamikado Costumes: Emil Wysocki Choreography: Maćko Prusak Screenplay: Marcin Cecko Cast: Joanna Freszel (journalist), Filip Kosior (guide), Agata Zubel (architect), The Teatr Wielki - National Opera Choir, Sinfonia Varsovia, the Władysław Skoraczewski Artos Children's Choir World Premiere: September 19th, 2025, Teatr Wielki-National Opera Co-producer: Sinfonia Varsovia Sinfonia Varsovia commissioned the opera with financial support from the City of Warsaw. The premiere of the opera on September 19th, 2025, will be the opening event of the 68th Warsaw Autumn International Festival of Contemporary Music. *** In all of these projects, the organizers intend to capture the phenomenon of the vitality of the citizens of Warsaw, thanks to whom the capital, despite the devastating effects of war, was reborn with such force. It is precisely this rebirth of the city after World War II that constitutes an intrinsic element of Warsaw's identity today.
DSH zaprasza na nową wystawę plenerową zatytułowaną „Budujemy nowy dom. Odbudowa Warszawy 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐", prezentującą unikatowe zdjęcia Warszawy z drugiej połowy lat 40. i pierwszej połowy lat 50. XX wieku. Jej kuratorami są varsavianiści Jerzy S. Majewski i Tomasz Markiewicz, a partnerem projektu jest Teatr Wielki - Opera Narodowa. 📸 BUDUJEMY NOWY DOM. ODBUDOWA WARSZAWY 𝟏𝟗𝟒𝟓-𝟏𝟗𝟓𝟐. Wystawa plenerowa prezentowana w ramach obchodów 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy Warszawy. 📍 19.09-31.10.2025 Budynek Teatru Wielkiego - Opery Narodowej (Pl. Teatralny 1, od strony ul. Moliera) 📍 4-22.11.2025 Krakowskie Przedmieście (przy skwerze ks. Jana Twardowskiego) 🎉Z radością informujemy, że wystawa „Budujemy Nowy Dom" będzie prezentowana gościnnie w jeszcze jednej lokalizacji! 📍11-31.12.2025 Sala Starzyńskiego w Pałacu Kultury i Nauki (pl. Defilad 1, Warszawa). 💡Wystawa plenerowa DSH oraz opera są częścią programu przygotowanego z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia ...