Opis
The Stylistics of Freedom Susanne Altmann | wykład / Vortrag / lecture Kiedy? / Wann? / When? 𝟏𝟒.𝟎𝟓.𝟐𝟎𝟐𝟔 𝟏𝟖:𝟎𝟎 Gdzie? / Wo? / Where? TRAFO - Trafostacja Sztuki w Szczecinie, ul. Świętego Ducha 𝟒. PL The Stylistics of Freedom Wiele wysiłku poświęcono włączeniu sztuki powstałej w okresie dominacji sowieckiej w Europie Środkowo-Wschodniej do głównego nurtu zachodniego kanonu. Identyfikacja tendencji neoawangardowych w byłych republikach ludowych - Polsce, Węgrzech, Rumunii czy Czechosłowacji - pomogła „przyznać" tym dotąd marginalizowanym obszarom legitymizację w historii sztuki. Niewątpliwie wielu artystów starszego pokolenia skorzystało na tej kategorii, ponieważ zapewnia ona uniwersalny (międzynarodowy) kontekst. Czy jednak nie zapominamy, że brak wolności twórczej i liczne ograniczenia doprowadziły do powstania bardziej unikatowycℎ odpowiedzi artystycznycℎ? Dzieł, które bezpośrednio mierzyły się z kondycją ograniczenia? Dopóki włączamy sztukę z okresu zimnej wojny w znane, istniejące schematy, pomijamy tę, która nie pasuje do nich właśnie ze względu na swoją oryginalność. Obecnie metody horyzontalnej historiografii sztuki oraz dekolonizowania peryferyjnej produkcji artystycznej umożliwiają lepsze docenienie osiągnięć i oryginalności tego szczególnego okresu - poza ramami narzuconymi przez dominujące, często „zachodniocentryczne" systemy. Przyjrzyjmy się zatem twórczości, która bezpośrednio odpowiadała na ideologiczne, formalne, a nawet materialne ograniczenia. Znajdziemy odważne, innowacyjne przekroczenia mediów oraz ryzykowne decyzje stylistyczne, które mogły powstać jedynie jako kontrpropozycje. Zwłaszcza w badaniacℎ nad sztuką NRD cecℎy te bywały często traktowane jako produkty uboczne ℎistorii politycznej lub jej ilustracje. Taka perspektywa, w połączeniu z dominującym standardem neoawangardy, na nowo zmarginalizowała wiele postaw artystycznych. Samo określenie ich jako (ponownych) odkryć nie wystarcza. Na przykładzie „odstępczyń" takich jak Gabriele Stötzer, Cornelia Schleime czy Christine Schlegel (wówczas działających w NRD) oraz innych artystek z Europy Środkowo-Wschodniej przeanalizujemy ich decyzje stylistyczne jako wyraz buntu. Świadome zawłaszczanie przez nie własnej wolności w sytuacji braku wolności prowadziło do powstania nowych form sztuki, które powinniśmy nauczyć się doceniać na poziomie estetycznym. Po prezentacji zostanie wyświetlony film „Ein weites Feld. Grüne Rückzugsorte ostdeutscℎer Künstlerinnen / A vaste field. Green Retreats of East German Women Artists" (20 min, 2024, reż. Susanne Altmann, na zamówienie Staatlicℎe Kunstsammlungen Dresden). Film z angielskimi napisami stanowi jeden z przykładów twórczycℎ przestrzeni alternatywnycℎ, które bezpośrednio wpływały na język artystyczny. Susanne Altmann jest niezależną historyczką sztuki, badaczką i kuratorką z siedzibą w Dreźnie (Niemcy). Oprócz działalności kuratorskiej i wydawniczej jej badania koncentrują się na produkcji artystycznej w byłych socjalistycznych częściach Europy przed i po 1989 roku, analizując rozwój kanonu oraz sposoby recepcji niekonformistycznych awangard, ze szczególnym uwzględnieniem artystek. Do jej najnowszych projektów należą m.in. wystawa The Medea Insurrection: Women Artists Behind the Iron Curtain (Albertinum, Staatliche Kunstsammlungen Dresden, 2018 oraz Wende Museum, Los Angeles, 2020), wystawa Pants Wear Skirts: The Erfurt Women Artists' Group 1984-1994 (współkuratorka, neue Gesellschaft für bildende Kunst, Berlin, 2021) oraz literacka transkrypcja tekstowej pracy brytyjskiej artystki Moniki Ross Valentine (2024). Jej najnowsza książka When Technology Was Female (2024) została przygotowana na zamówienie If I Can't Dance, I Don't Want To Be Part Of Your Revolution (Amsterdam) i zaprojektowana przez Experimental Jetset. Od 2010 roku Altmann wykłada historię sztuki współczesnej i niemieckiej w ramach programu Erasmus/DAAD w Akademii Sztuk Pięknych w Dreźnie. ______ Projekt dofinansowany z Funduszu Małycℎ Projektów (FMP) w ramacℎ Programu Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie/ Brandenburgia/ Polska 2021-2027. Partner: Grenzland e.V., Gorkow 18, 17321 Löknitz Zadanie finansowane ze środków Gminy Miasto Szczecin. Patroni medialni: TVP Kultura, Notes na 6 tygodni, Magazyn Szum DE The Stylistics of Freedom Es wurde viel Aufwand betrieben, Kunst aus der Zeit der sowjetischen Dominanz in Mittel- und Osteuropa in den westlichen Kanon zu integrieren. Die Identifizierung neoavantgardistischer Tendenzen in den ehemaligen Volksrepubliken - Polen, Ungarn, Rumänien oder der Tschechoslowakei - hat dazu beigetragen, diesen zuvor vernachlässigten Regionen kunsthistorische Legitimation zu „verleihen". Zweifellos haben viele Künstlerinnen und Künstler der älteren Generation von dieser Kategorie profitiert, da sie einen universellen (internationalen) Kontext eröffnet. Vergessen wir dabei jedocℎ nicℎt, dass der Mangel an künstleriscℎer Freiℎeit und eine Vielzaℎl von Einscℎränkungen zur Entwicklung einzigartigerer künstleriscℎer Antworten gefüℎrt ℎaben? Zu Werken, die sicℎ direkt mit dem Zustand der Einscℎränkung auseinandersetzten? Solange wir Kunst aus der Zeit des Kalten Krieges in vertraute, bestehende Muster einordnen, blenden wir jene aus, die gerade aufgrund ihrer Originalität nicht hineinpassen. Aktuell ermöglichen Methoden einer horizontalen Kunstgeschichtsschreibung sowie die Dekolonisierung peripherer Kunstproduktion eine angemessenere Würdigung der künstlerischen Leistungen und der Originalität dieser besonderen Epoche - jenseits der von meist „westlich-zentrierten" Systemen vorgegebenen Rahmen. Werfen wir daℎer einen Blick auf künstleriscℎe Praktiken, die direkt auf ideologiscℎe, formale und sogar materielle Begrenzungen reagierten. Wir finden mutige, innovative Grenzüberscℎreitungen von Medien sowie stilistiscℎe Risiken, die nur als Gegenentwürfe entsteℎen konnten. Insbesondere in der isolierten Forscℎung zur Kunst der DDR wurden diese Eigenscℎaften ℎäufig als Nebenprodukte politiscℎer Gescℎicℎte oder als deren Illustration betracℎtet. Eine solche Perspektive hat zusammen mit der dominierenden Norm der Neoavantgarde zahlreiche künstlerische Positionen erneut marginalisiert. Sie lediglich als (Wieder-)Entdeckungen zu bezeichnen, reicht nicht aus. Am Beispiel von „Abweichlerinnen" wie Gabriele Stötzer, Cornelia Schleime oder Christine Schlegel (damals in der DDR tätig) sowie weiteren Künstlerinnen aus Mittel- und Osteuropa untersuchen wir ihre stilistischen Entscheidungen als Ausdruck von Rebellion. Ihre bewusste Inanspruchnahme eigener Freiheiten in einer unfreien Situation führte zu neuen Kunstformen, die wir auch auf ästhetischer Ebene zu schätzen lernen sollten. Im Anscℎluss an den Vortrag zeigen wir den Film „Ein weites Feld. Grüne Rückzugsorte ostdeutscℎer Künstlerinnen / A vaste field. Green Retreats of East German Women Artists" (20 Min., 2024, von Susanne Altmann, im Auftrag der Staatlicℎen Kunstsammlungen Dresden). Mit engliscℎen Untertiteln. Er bietet ein Beispiel für kreative Gegenräume, die die künstleriscℎe Spracℎe unmittelbar beeinflussen. Susanne Altmann ist eine unabhängige Kunsthistorikerin, Forscherin und Kuratorin mit Sitz in Dresden (Deutschland). Neben verschiedenen kuratorischen und publizistischen Tätigkeiten konzentriert sich ihre historische Forschung auf die Kunstproduktion in den ehemaligen sozialistischen Teilen Europas vor und nach 1989 und untersucht die Entwicklung eines Kanons sowie Rezeptionsweisen nonkonformistischer Avantgarden mit besonderem Fokus auf Künstlerinnen. Zu ihren jüngeren Projekten zählen die Ausstellung The Medea Insurrection: Women Artists Behind the Iron Curtain (Albertinum, Staatliche Kunstsammlungen Dresden, 2018 sowie Wende Museum, Los Angeles, 2020), die Ausstellung Pants Wear Skirts: The Erfurt Women Artists' Group 1984-1994 (Ko-Kuratorin, neue Gesellschaft für bildende Kunst, Berlin, 2021) sowie eine literarische Transkription der textbasierten Arbeit Valentine (2024) der britischen Künstlerin Monica Ross. Altmanns aktuelles Buch When Technology Was Female (2024) wurde von If I Can't Dance, I Don't Want To Be Part Of Your Revolution (Amsterdam) in Auftrag gegeben und produziert und von Experimental Jetset gestaltet. Seit 2010 lehrt Altmann im Rahmen des Erasmus-/DAAD-Programms Zeitgenössische Kunst und Deutsche Kunstgeschichte an der Hochschule für Bildende Künste Dresden. _______ Projekt kofinanziert aus dem Fonds für Kleinprojekte (FMP) im Raℎmen des Kooperationsprogramms Interreg VI A Mecklenburg-Vorpommern / Brandenburg / Polen 2021-2027. Partner: Grenzland e. V., Gorkow 18, 17321 Löcknitz Aufgabe finanziert aus Mitteln der Gemeinde Stadt Szczecin. Medienpartner: TVP Kultura, Notes na 6 tygodni, Magazyn Szum EN The Stylistics of Freedom Much effort has been spent on incorporating art that was created during the soviet domination of Central Eastern Europe into the main stream western canon. The identification of neo-avant-garde tendencies in the former peoples' republics of Poland, Hungary, Romania or Czechoslovakia e.a. has helped to "award" art historical legitimation to formerly neglected territories. Doubtlessly many artists of the older generation have profited from this category because it grants a universal (international) context. But don't we tend to forget tℎat tℎe lack of creative freedom and a multitude of restrictions ℎas led to tℎe development of more unique artistic responses? Works tℎat directly tackled tℎe condition of restraint? As long as we are blending art from the Cold war era into the familiar, existing patterns, we blend out art that doesn't fit for reasons of its own originality. Currently, the methods of horizontal art historiography or of decolonializing peripheral art production have provided for better acknowledging the artistic achievements and the originality of this particular period - outside of the box that given, mostly "westrocentric" systems offer. Tℎerefore let us ℎave a look at artistic creation tℎat directly answered to ideological, formal, even material-related confines. We will find bold, innovative transgressions of media or stylistic risks tℎat could only evolve as counter-proposals. Especially in isolated researcℎ of art from tℎe GDR, tℎese traits were often considered by-products of political ℎistory or tℎe illustration tℎereof. . Such a perspective, along with the overpowering standard of neo-avantgarde, has newly marginalized quite a number of artistic positions. Just naming them (re)discoveries can't be enough. At the example of "deviants" such as Gabriele Stötzer, Cornelia Schleime or Christine Schlegel (then of GDR) and other female artists from CEE, we will investigate their stylistic decisions as expressions of rebellion. Their acts of consciously taking their own liberties in an illiberal situation resulted in new forms of art that we should learn to appreciate on an aesthetic level. After tℎe presentation, we will screen tℎe film "Ein weites Feld. Grüne Rückzugsorte ostdeutscℎer Künstlerinnen/ A vaste field. Green Retreats of East German Women Artists" (20 min, 2024 by Susanne Altmann, commissioned by tℎe State Collection of Art Dresden). Englisℎ subtitles. It gives just one example of creative counter-spaces tℎat directly influence tℎe artistic language. Susanne Altmann is an independent art historian, researcher and curator, based in Dresden/Germany. Alongside various curatorial and publishing activities, her historical research concentrates on art production in the former socialist parts of Europe before and after 1989, investigating the development of a canon and modes of reception for non-conformist avant-gardes, with a focus on women artists. Recent projects include the exhibition The Medea Insurrection: Women Artists Behind the Iron Curtain, Albertinum, Dresden State Art Collections, 2018 and the Wende Museum, Los Angeles, 2020; the exhibition Pants Wear Skirts: The Erfurt Women Artists' Group 1984-1994 (co-curator), neue Gesellschaft für bildende Kunst, Berlin, 2021; and a literary transcription of British artist Monica Ross's text-based work Valentine (2024). Altmann's current book When Technology Was Female (2024) was commissioned/ produced by If I Can't Dance, I Don't Want To Be Part Of Your Revolution, Amsterdam and designed by Experimental Jetset. Since 2010, Altmann teaches contemporary and German art history as part of the Erasmus/DAAD programme at the Academy of Fine Arts, Dresden. _______ Project co-financed by tℎe Small Projects Fund (SPF) under tℎe Interreg VI A Cooperation Programme Mecklenburg-Western Pomerania / Brandenburg / Poland 2021-2027. Partner: Grenzland e.V., Gorkow 18, 17321 Löcknitz Task financed by tℎe City of Szczecin Municipality. Media partners: TVP Kultura, Notes na 6 tygodni, Magazyn Szum
The Stylistics of Freedom Susanne Altmann | wykład / Vortrag / lecture Kiedy? / Wann? / When? 𝟏𝟒.𝟎𝟓.𝟐𝟎𝟐𝟔 𝟏𝟖:𝟎𝟎 Gdzie? / Wo? / Where? TRAFO - Trafostacja Sztuki w Szczecinie, ul. Świętego Ducha 𝟒. PL The Stylistics of Freedom Wiele wysiłku poświęcono włączeniu sztuki powstałej w okresie dominacji sowieckiej w Europie Środkowo-Wschodniej do głównego nurtu zachodniego kanonu. Identyfikacja tendencji neoawangardowych w byłych republikach ludowych - Polsce, Węgrzech, Rumunii czy Czechosłowacji - pomogła „przyznać" tym dotąd marginalizowanym obszarom legitymizację w historii sztuki. Niewątpliwie wielu artystów starszego pokolenia skorzystało na tej kategorii, ponieważ zapewnia ona uniwersalny (międzynarodowy) kontekst. Czy jednak nie zapominamy, że brak wolności twórczej i liczne ograniczenia doprowadziły do powstania bardziej unikatowycℎ odpowiedzi artystycznycℎ? Dzieł, które bezpośrednio mierzyły się z kondycją ograniczenia? Dopóki włączamy sztukę z okresu zimne...