Usłysz - SYNAGOGA

31 stycznia 2026 roku w przestrzeni Atelier Stowarzyszenia Łazęga Poznańska w Poznaniu planujemy wystawę poświęconą losom poznańskiej Synagogi Nowej, której grozi kolejna przebudowa a być może wyburzenie pod np. deweloperską inwestycję. Na ścianach galerii przy ulicy Święty Marcin 75 pojawi się WYSTAWA pt. USŁYSZ - SYNAGOGA! To oczywiście bezpośrednie nawiązanie do książki Joanny Roszak „Słyszysz? Synagoga. Wychodząc spod poznańskiej synagogi przy Wronieckiej". W trakcie wystawy prezentowane będą i czytane fragmenty książek oraz wiersze poświęcone poznańskiej SYNAGODZE. Ekspozycja USŁYSZ - SYNAGOGA! poświęcona będzie wieloletniej historii społecznej walki z procesem zapomnienia, walki o zauważenie okaleczonej, ale trwającej już 120 (!) lat Synagogi na powrót w przestrzeni Miasta Poznań. Wystawa będzie symboliczną opowieścią o staraniach artystów, naukowców i społeczników o uznanie obiektu Nowej Synagogi (mimo zbezczeszczenia przez hitlerowskiego okupanta i nazistowskiej przebudowy na pływalnię dla żołnierzy Wehrmachtu) za bezcenne dziedzictwo m.in. jako jedyny tej skali, materialny, architektoniczny ślad obecności Żydów w Poznaniu. Obiekt godny ocalenia i otoczenia prawną ochroną. Jak Państwo wiedzą w maju 2025 decyzją Wielkopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków dysponującego m.in. ekspertyzami Narodowy Instytut Dziedzictwa Synagoga Nowa została wpisana do Rejestru Zabytków w związku z uznaniem jej za wyjątkowe i cenne świadectwo unikalnego w Europie centralnej i zachodniej centralnego układu wnętrza budowli synagogalnych. Nie jest to jednak koniec batalii, ponieważ po złożonych odwołaniach od decyzji o wpisie do Rejestru, sprawa obecnie rozstrzyga się w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Z tego powodu nie może zabraknąć teraz naszego głosu jako mieszkanek i mieszkańców Poznania, mieszkanek i mieszkańców Wielkopolski w sprawie losów poznańskiej Synagogi. Ten głos stanowi w rzeczy samej współczesne świadectwo, czym jest dla nas dziedzictwo, związane nie tylko z warstwą emocjonalną, ale wartościami historycznymi, społecznymi i kulturowymi. Dlatego zależy nam bardzo, aby wyeksponować i przypomnieć przynajmniej niektóre obiekty artystyczne oraz dokumentację wystaw, które były pokazywane w Synagodze, w tym obrazy, grafiki, fotografie i filmy. Będziemy ogromnie wdzięczni i zobowiązani za ich jednorazowe bezpłatne udostępnienie. Każdy z Państwa może włączyć się zarówno swoją obecnością jak i wypożyczeniem eksponatów w tworzenie tej ważnej wystawy. Uwaga! Poszukujemy także zdjęć archiwalnych Synagogi zarówno sprzed II wojny światowej, z okresu okupacji a także z czasów funkcjonowania jej jako pływalni miejskiej. DE Höre - Synagoge! Im Januar 2026 planen wir in den Räumen des Ateliers des Vereins Łazęga Poznańska in Poznań eine Ausstellung, die dem Schicksal der Posener Neuen Synagoge gewidmet ist, der ein weiterer Umbau oder eher ein Abriss zugunsten der Investition eines Bauträgers droht. An den Wänden der Galerie wird eine Ausstellung mit dem Titel HÖRE -SYNAGOGE! zu sehen sein. Die Ausstellung wird der langjährigen Geschichte des gemeinschaftlichen Kampfes gegen den Prozess des Vergessens, des Kampfes um eine Rückkehr zur Beachtung der Synagoge im Stadtbild von Poznań gewidmet sein. Sie wird eine symbolische Erzählung sein über die Bemühungen von Künstlern, Wissenschaftlern und Aktivisten um die Achtung des Objekts der Neuen Synagoge (trotz der Entweihung durch die deutschen Besatzer und den nationalsozialistischen Umbau in ein Schwimmbad für Wehrmachtssoldaten) als wertvolles Kulturerbe u.a. als einzige in dieser Größe erhaltene materielle, architektonische Spur, die von der Anwesenheit der Juden in Poznań zeugt. Als Objekt, das es wert ist, gerettet und rechtlich geschützt zu werden. Wie Sie wissen, wurde die Neue Synagoge im Mai 2025 durch die Entscheidung des Denkmalspflegers der Wojewodschaft Großpolen auf der Grundlage u.a. von Expertisen des Staatlichen Instituts für Kulturerbe ins Denkmalregister aufgenommen, in Anerkennung dieses außergewöhnlichen und wertvollen Zeugnisses einer in Mittel- und Westeuropa einzigartigen Anlage des Inneren von Synagogengebäuden. Das ist jedoch nicht das Ende des Kampfes, da nach den Einsprüchen gegen die Entscheidung über die Eintragung ins Denkmalregister die Sache derzeit im Ministerium für Kultur und Nationales Erbe entschieden wird. Aus diesem Grund müssen jetzt wir, die Einwohnerinnen und Einwohner von Poznań, die Einwohnerinnen und Einwohner von Großpolen, unsere Stimme zum Schicksal der Posener Synagoge erheben. Diese Stimme legt ihrerseits ein zeitgenössisches Zeugnis davon ab, was kulturelles Erbe für uns bedeutet, das nicht nur mit der emotionalen Schicht, sondern auch mit historischen, gesellschaftlichen und kulturellen Werten verbunden ist. Daher liegt uns viel daran, zumindest einige Objekte und Dokumentationen von Ausstellungen zu zeigen und in Erinnerung zu bringen, die in der Synagoge präsentiert wurden, darunter Gemälde, Grafiken, Fotografien und Filme. Wir werden sehr zu Dank verbunden sein, wenn diese uns einmalig und unentgeltlich zur Verfügung gestellt werden. ENG HEAR - SYNAGOGUE! In January 2026 the atelier of Łazęga Poznańska Association in Poznań is going to stage the exhibition devoted to the history of New Synagogue, which is currently in danger of being demolished and replaced by a new development project. The walls of the atelier will host the exhibition entitled 'HEAR - SYNAGOGUE!', which will present the long history of fighting against the process of New Synagogue falling into oblivion and attempts of the local society to make it again a significant element of the city. The exhibition will be a symbolic account of efforts made by artists, scientists and social activists, who, in spite of violating the synagogue during the German occupation and converting into an indoor swimming pool for Wehrmacht soldiers, fought for regarding the synagogue as a vital treasure due to being the only material and architectural remains of the Jewish community in Poznań of such scale. It is to prove that the object is worth saving and should be under legal protection. As you know, based on the expertise of the National Institute of Cultural Heritage, in May 2025 the Wielkopolska Regional Conservator of Monuments decided to enter New Synagogue in Registry of Cultural Property due to being a significant and valuable example of the unique central interior layout of synagogues in Central and West Europe. However, the legal battle is not over yet due to the filed appeals, and the case is currently being handled by the Ministry of Culture and National Heritage. Because of that, our voice as residents of Greater Poland to protect New Synagogue is still needed. This way, we can bear witness what we consider as emotional, historical, social and cultural heritage. Due to the above, we are really committed to highlighting and bringing back at least some objects and records of exhibitions shown in New Synagogue, including paintings, artwork, photographs and films. We will be greatly grateful and obliged to share them this one time. Maciej Krajewski Łazęga Poznańska Association

31 stycznia 2026 roku w przestrzeni Atelier Stowarzyszenia Łazęga Poznańska w Poznaniu planujemy wystawę poświęconą losom poznańskiej Synagogi Nowej, której grozi kolejna przebudowa a być może wyburzenie pod np. deweloperską inwestycję. Na ścianach galerii przy ulicy Święty Marcin 75 pojawi się WYSTAWA pt. USŁYSZ - SYNAGOGA! To oczywiście bezpośrednie nawiązanie do książki Joanny Roszak „Słyszysz? Synagoga. Wychodząc spod poznańskiej synagogi przy Wronieckiej". W trakcie wystawy prezentowane będą i czytane fragmenty książek oraz wiersze poświęcone poznańskiej SYNAGODZE. Ekspozycja USŁYSZ - SYNAGOGA! poświęcona będzie wieloletniej historii społecznej walki z procesem zapomnienia, walki o zauważenie okaleczonej, ale trwającej już 120 (!) lat Synagogi na powrót w przestrzeni Miasta Poznań. Wystawa będzie symboliczną opowieścią o staraniach artystów, naukowców i społeczników o uznanie obiektu Nowej Synagogi (mimo zbezczeszczenia przez hitlerowskiego okupanta i nazistowskiej przebudowy na p...