REZYDENCJA IM. MORRISA ROSENFELDA. Jidysz: przekład - badania - twórczość

REZYDENCJA IM. MORRISA ROSENFELDA. Jidysz: przekład - badania - twórczość w Międzynarodowym Centrum Dialogu w Krasnogrudzie Projekt realizowany we współpracy Polskiego Towarzystwa Studiów Jidyszystycznych i Fundacji Pogranicze Rezydencja im. Morrisa Rosenfelda powstała z przekonania, że język i kultura jidysz wymagają dziś nie tylko ochrony pamięci, lecz także żywej obecności w obiegu współczesnej kultury. Od wielu lat Fundacja Pogranicze rozwija działania poświęcone wielokulturowemu dziedzictwu Europy Środkowo-Wschodniej, realizując projekty artystyczne, muzyczne, edukacyjne i wydawnicze związane również z kulturą żydowską i jidysz. Równocześnie Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych konsekwentnie wspiera badania, przekłady oraz popularyzację literatury i kultury jidysz, tworząc przestrzeń współpracy między badaczami, tłumaczami i artystami. Rezydencja jest naturalnym rozwinięciem tych działań - miejscem spotkania pracy translatorskiej, refleksji naukowej i twórczości artystycznej, a zarazem próbą budowania nowych form obecności literatury jidysz we współczesnym życiu kulturalnym. 🟪 PATRON Patronem rezydencji twórczej jest Morris Rosenfeld (1862-1923) - poeta żydowski, jeden z prekursorów nowoczesnej poezji jidysz, autor wierszy i pieśni o rewolucyjnym, społecznym wydźwięku. Jego twórczość, przeniknięta wrażliwością na los ludzi pracy, doświadczenie emigracji oraz niesprawiedliwości społeczne, ma trwałe miejsce w historii literatury jidysz, współtworzy jej nowoczesny język i wyobraźnię. Jednocześnie Rosenfeld był - jak określiła go Agata Ganczarska - poetą „tutejszym". W swojej twórczości nieustannie powracał do Boksz, niewielkiej wioski na Suwalszczyźnie, w której się urodził i którą uznał za źródło swojej wyobraźni poetyckiej. To właśnie tam lokował pejzaże dzieciństwa, obrazy natury bliskiej i swojskiej, przepojone czułością oraz nostalgią za utraconym rajem. W jego wierszach pamięć miejsca splata się z doświadczeniem wykorzenienia, tworząc poruszające świadectwo tęsknoty za domem - zarówno realnym, jak i duchowym. Wybór Morrisa Rosenfelda na patrona rezydencji podkreśla znaczenie zakorzenienia, pamięci i społecznej wrażliwości w pracy twórczej, a także przypomina o wielokulturowym dziedzictwie regionu, z którego wyrastał jego poetycki głos. 🟪 IDEA REZYDENCJI Program rezydencyjny ma charakter cykliczny i interdyscyplinarny. Jest dedykowany działalności badawczej, przekładowej i artystycznej skupionej wokół języka oraz kultury jidysz. Ma na celu wspieranie pogłębionej refleksji naukowej nad historią, literaturą i kulturą jidysz, rozwijanie projektów translatorskich oraz inspirowanie działań artystycznych. Program stwarza warunki do pracy z tekstami źródłowymi, sprzyjając zarówno ich upowszechnianiu, jak i twórczym reinterpretacjom w dialogu z różnymi dziedzinami sztuki: teatrem, sztukami wizualnymi, muzyką, performansem czy literaturą współczesną. 🟪 CELE REZYDENCJI: • wspieranie tłumaczy literatury jidysz na język polski i inne języki, • tworzenie przestrzeni do pracy nad przekładami literatury klasycznej i współczesnej, • rozwijanie refleksji nad historią, pamięcią i współczesnymi odczytaniami kultury jidysz, • budowanie dialogu między środowiskami badaczy, tłumaczy i artystów, • wzmacnianie współpracy międzynarodowej w obszarze studiów jidyszystycznych, • inicjowanie nowych projektów wydawniczych, naukowych i artystycznych, • upowszechnianie literatury jidysz w obiegu współczesnej kultury. Rezydencja zaprasza osoby na różnych etapach kariery - zarówno uznanych tłumaczy, badaczy czy artystów, jak i osoby rozpoczynające działalność w obszarze przekładu, badań nad kulturą jidysz oraz twórczości artystycznej. Rezydencja ma charakter twórczo-badawczy i jest integralną częścią działań edukacyjnych oraz dialogicznych prowadzonych przez Fundację Pogranicze w Krasnogrudzie oraz Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych. 🟪 PROGRAM REZYDENCJI Program obejmuje: • 3-tygodniowy pobyt rezydencyjny w Dworze Miłosza w Krasnogrudzie, • publiczne spotkanie autorskie poświęcone pracy realizowanej w trakcie rezydencji - w zależności od charakteru projektu może ono przyjąć formę prezentacji przekładu, rozmowy o warsztacie tłumacza, wykładu badawczego, czytania performatywnego, performansu lub innego działania artystycznego, • możliwość udziału w otwartej debacie poświęconej literaturze jidysz, przekładowi lub współczesnym formom obecności tej literatury w kulturze europejskiej, • możliwość konsultacji merytorycznych z członkami PTSJ, • w zależności od rozwoju i charakteru projektu - możliwość publikacji fragmentu przekładu lub wyników badań (online lub w partnerstwie wydawniczym), • dofinansowanie w kwocie 2000 zł (brutto). Do programu można zgłaszać projekty dwuosobowe (np. translatorsko-artystyczne czy translatorsko-badawcze). 🟪 ORGANIZATORZY Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych - organizacja skupiająca badaczy, tłumaczy i popularyzatorów języka oraz kultury jidysz, działająca na rzecz rozwoju studiów jidyszystycznych w Polsce i budowania współpracy międzynarodowej. Fundacja Pogranicze - instytucja kultury prowadząca działalność artystyczną, edukacyjną i wydawniczą związaną z wielokulturowym dziedzictwem Europy Środkowo-Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem dialogu kultur. 🟪 RADA REZYDENCJI Monika Adamczyk-Garbowska Joanna Degler Magda Heydel Karolina Koprowska Witold Mrozek Małgorzata Sporek-Czyżewska 🟪 WARUNKI REZYDENCJI O rezydencję mogą ubiegać się: • tłumacze/tłumaczki literatury jidysz (na język polski, litewski, ukraiński, białoruski, czeski i słowacki), • badacze/badaczki korzystający ze źródeł w języku jidysz, • pisarze/pisarki pracujący z tekstami jidysz, • artyści/artystki wykorzystujący w swych projektach język jidysz. Warunkiem jest przedstawienie projektu realizowanego podczas pobytu. • Czas trwania: 3 tygodnie�(termin do ustalenia; od września do czerwca) • Miejsce: Dwór Miłosza - Międzynarodowe Centrum Dialogu w Krasnogrudzie Zrewitalizowany kompleks dworski z XVII wieku, należący do rodziny Czesława Miłosza, to jedyne miejsce w Polsce tak silnie związane z poetą. Dwór znajduje się nad brzegiem jeziora Hołny w malowniczej wsi Krasnogruda, na północno-wschodnim krańcu Polski, usytuowany w zabytkowym parku. Harmonijne połączenie architektury z przyrodą sprzyja twórczej atmosferze, która towarzyszy temu miejscu cały rok. Dwór Miłosza stanowi siedzibę Międzynarodowego Centrum Dialogu, którego twórcą i realizatorem jest Fundacja Pogranicze, prowadząca działalność artystyczną, wydawniczą i edukacyjną związaną z wielokulturowym dziedzictwem dawnej Rzeczpospolitej i Wielkiego Księstwa Litewskiego, rodzinnością Europy, różnorodnością kulturową obszarów pogranicza i osobą Czesława Miłosza. Warunki pobytu • pokój z łazienką i miejscem do pracy • dostęp do Internetu • dostęp do zbiorów bibliotecznych i archiwalnych • możliwość korzystania z kuchni 🟪 WYMAGANE DOKUMENTY Wniosek powinien zawierać: • biogram • dane kontaktowe: telefon i adres mailowy • wykaz dotychczasowych przekładów, prac lub innych osiągnięć, • opis projektu planowanego do realizacji podczas rezydencji (10 000-30 000 znaków ze spacjami), • w przypadku ubiegania się o rezydencję translatorską - fragment przekładu z jidysz wraz z oryginałem lub listę opublikowanych przekładów; w przypadku rezydencji badawczej - listę publikacji bazujących na źródłach jidysz; w przypadku rezydencji twórczej - listę wcześniejszych działań w tym zakresie lub - w przypadku ilustracji do książek, czasopism - listę publikacji. Wnioski należy wysyłać na adres: [email protected] do 15 lipca 2026. O wynikach kandydaci zostaną poinformowani mailowo do połowy sierpnia. 🟪 OCZEKIWANIA ORGANIZATORÓW • publiczna prezentacja pracy wykonanej podczas rezydencji (spotkanie autorskie), • krótkie sprawozdanie z realizacji projektu, które zostanie zamieszczone w mediach społecznościowych PTSJ. Pytania można kierować na adres: [email protected].

REZYDENCJA IM. MORRISA ROSENFELDA. Jidysz: przekład - badania - twórczość w Międzynarodowym Centrum Dialogu w Krasnogrudzie Projekt realizowany we współpracy Polskiego Towarzystwa Studiów Jidyszystycznych i Fundacji Pogranicze Rezydencja im. Morrisa Rosenfelda powstała z przekonania, że język i kultura jidysz wymagają dziś nie tylko ochrony pamięci, lecz także żywej obecności w obiegu współczesnej kultury. Od wielu lat Fundacja Pogranicze rozwija działania poświęcone wielokulturowemu dziedzictwu Europy Środkowo-Wschodniej, realizując projekty artystyczne, muzyczne, edukacyjne i wydawnicze związane również z kulturą żydowską i jidysz. Równocześnie Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych konsekwentnie wspiera badania, przekłady oraz popularyzację literatury i kultury jidysz, tworząc przestrzeń współpracy między badaczami, tłumaczami i artystami. Rezydencja jest naturalnym rozwinięciem tych działań - miejscem spotkania pracy translatorskiej, refleksji naukowej i twórczości artysty...