U Srzednickiego - Poeci polscy na wygnaniu. - Na nieludzkiej ziemi - aud. liter. K. Tatarowskiego

Beata Obertyńska, z domu Wolska, ps. „Dziodzia", „Marta Rudzka" (ur. 18 lipca 1898 w Skolem, zm. 21 maja 1980 w Londynie) - polska poetka i pisarka. Życiorys Była córką Maryli z Młodnickich Wolskiej (poetki młodopolskiej, córki Wandy Monne, rzeźbiarki, narzeczonej Artura Grottgera) i inż. Wacława Wolskiego (przedsiębiorcy naftowego). Miała czworo rodzeństwa. Jej bratem był Ludwik, dobrze zapowiadający się poeta, zamordowany przez Ukraińców w 1919 r. w Złoczowie[1]. Dzieciństwo i młodość spędziła w rodzinnej willi „Zaświecie" na stokach Cytadeli we Lwowie, ucząc się w domu rodzinnym i zdając egzaminy eksternistycznie. W młodości związana ze Skamandrem i środowiskiem artystycznym Medyki Pawlikowskich (domu jej uzdolnionej artystycznie siostry Leli Pawlikowskiej). Pierwsze jej wiersze opublikowane zostały w 1924 w Słowie Polskim. Studiowała w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. W latach 1933-1937 występowała na scenach teatrów lwowskich. Po agresji ZSRR na Polskę, w czasie okupacji sowieckiej Lwowa, w lipcu 1940, została aresztowana przez NKWD. Była osadzona w areszcie w osławionych lwowskich Brygidkach, następnie więziona kolejno w Kijowie, Odessie, Charkowie, Starobielsku, wreszcie zesłana do łagru Loch-Workuta. Po ataku Niemiec na ZSRR uwolniona w konsekwencji układu Sikorski-Majski, wstąpiła do Armii Polskiej w ZSRR pod dowództwem gen. Władysława Andersa. W 1942 ewakuowała się wraz z Armią Andersa do Iranu, przeszła cały szlak bojowy Armii Polskiej: Iran, Palestyna, Egipt i Włochy. Służyła w randze porucznika w kwaterze Oświaty II Korpusu w Rzymie. Na okres kilku miesięcy została odkomenderowana w celu napisania wspomnień: W domu niewoli, którego to zadania dokonała w Johannesburgu. Po wojnie pozostała na uchodźstwie, osiadła w Londynie. Publikowała w Dzienniku Polskim i Dzienniku Żołnierza, Orle Białym, Polsce Walczącej, Ochotniczce, Wiadomościach, Życiu, Przeglądzie Polskim. Otrzymała wiele nagród literackich, m.in. nagrodę londyńskiego Przeglądu Powszechnego (1967), za tom poezji Miód i piołun - nagrodę Fundacji Lanckorońskich (1972) i nagrodę Stowarzyszenia Polskich Kombatantów (1972)[2][3], ponadto nagrodę Jurzykowskich (1974). Podpisała list pisarzy polskich na obczyźnie, solidaryzujących się z sygnatariuszami protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (List 59)[4]. Była żoną ziemianina Józefa Obertyńskiego herbu Sas (1892-1937), syna Kazimierza, posła i polityka[5][6]. Została pochowana na Cmentarzu North Sheen w Londynie (kw. 16G 304)[7]. Wacław Grubiński (ur. 25 stycznia 1883 w Warszawie[1], zm. 8 czerwca 1973 w Londynie) - polski dramatopisarz i prozaik, felietonista i recenzent teatralny. Życiorys Ojcem Wacława był Henryk Grubiński[1], aktor i reżyser, zaś matką Maria Gabriela z d. Meurier[1]. Ukończył szkołę realną w Warszawie[1]. Wacław Grubiński po ukończeniu szkoły średniej podróżował kilka lat po Niemczech, Włoszech i Francji. Debiutował w 1904 w tygodniku „Ogniwo" utworem dramatycznym Noc. W tym samym czasopiśmie publikował też nowele i artykuły związane z teatrem. W 1907 władze wytoczyły mu proces z powodu noweli Uczta Baltazara, którą uznały za agitację przeciw porządkowi społecznemu. W latach 1916-1918 przebywał w Rosji. W 1931 został prezesem Związku Autorów Dramatycznych[1]. W 1936 został odznaczony Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury[2][3]. W 1939 otrzymał nagrodę PAL im. Augusta Popławskiego[4]. W styczniu 1940 aresztowany we Lwowie przez NKWD. Jako autor opublikowanej w 1921 komedii Lenin, skazany na karę śmierci, zamienioną na 10 lat łagru. Uwolniony po układzie Sikorski-Majski, pracownik ambasady RP w Kujbyszewie, ewakuowany z ZSRR na Bliski Wschód. Wspomnienia z obozów koncentracyjnych Gułagu (Między młotem a sierpem) opublikował w Londynie w 1948. W 1943 zamieszkał na stałe w Londynie. Po wojnie pozostał na emigracji w Wielkiej Brytanii. W 1945 był współzałożycielem Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie, zaś w 1957 gazety „Rzeczpospolita Polska". 22 czerwca 1959, 22 czerwca 1962 był powoływany przez Prezydenta RP na Uchodźstwie Augusta Zaleskiego na członka Głównej Komisji Skarbu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej[5][6]. Został powołany do składu emigracyjnej Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[7]. Odznaczony Wielką Wstęgą (1965)[8] i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (1956)[9] Orderu Odrodzenia Polski. Jako publicysta związany był z wieloma czasopismami, takimi jak „Książka" (1905-1908), „Świat" (1909-1914, od 1923), „Kurier Poranny" (1911-1914, 1919-1923), „Tygodnik Ilustrowany" (1913-1915), „Wiadomości Literackie" (1924-1925), „Kurier Warszawski" (od 1926). W latach 1928-1931 był redaktorem naczelnym pism „Teatr i życie wytworne" oraz „Echo Tygodnia". Od 1957 był publicystą Wiadomości. Osobny artykuł: Cenzura w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W PRL informacje na temat Wacława Grubińskiego podlegały cenzurze. Jego nazwisko znajdowało się na specjalnej liście osób z całkowitym zakazem publikacji. Zalecenia cenzorskie dotyczące jego osoby zanotował Tomasz Strzyżewski, który w swojej książce o peerelowskiej cenzurze opublikował notkę informacyjną nr 9 z 1975 Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Wytyczne dla cenzorów zawierały na liście autorów zakazanych jego nazwisko głosząc: „(...) w stosunku do niżej wymienionych pisarzy, naukowców i publicystów przebywających na emigracji (w większości współpracowników wrogich wydawnictw i środków propagandy antypolskiej) należy przyjąć zasadę bezwarunkowego eliminowania ich nazwisk oraz wzmianek o ich twórczości, poza krytycznymi, z prasy, radia i TV oraz publikacji nieperiodycznych o nienaukowym charakterze (literatura piękna, publicystyka, eseistyka)"[10]. Jego twórczość malarska i pisarska została upowszechniona w Polsce dopiero po 1989 r. Źródło; Wikipedia

Beata Obertyńska, z domu Wolska, ps. „Dziodzia", „Marta Rudzka" (ur. 18 lipca 1898 w Skolem, zm. 21 maja 1980 w Londynie) - polska poetka i pisarka. Życiorys Była córką Maryli z Młodnickich Wolskiej (poetki młodopolskiej, córki Wandy Monne, rzeźbiarki, narzeczonej Artura Grottgera) i inż. Wacława Wolskiego (przedsiębiorcy naftowego). Miała czworo rodzeństwa. Jej bratem był Ludwik, dobrze zapowiadający się poeta, zamordowany przez Ukraińców w 1919 r. w Złoczowie[1]. Dzieciństwo i młodość spędziła w rodzinnej willi „Zaświecie" na stokach Cytadeli we Lwowie, ucząc się w domu rodzinnym i zdając egzaminy eksternistycznie. W młodości związana ze Skamandrem i środowiskiem artystycznym Medyki Pawlikowskich (domu jej uzdolnionej artystycznie siostry Leli Pawlikowskiej). Pierwsze jej wiersze opublikowane zostały w 1924 w Słowie Polskim. Studiowała w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej. W latach 1933-1937 występowała na scenach teatrów lwowskich. Po agresji ZSRR na Polskę, w czasie okupacj...