Opis
XVII SEMINARIUM FRIEDMANOWSKIE 17 maja 2026 Instytut Judaistyki UJ, Kraków Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych serdecznie zaprasza na XVII Seminarium Friedmanowskie poświęcone JIDYSZOWYM HISTORIOM POTENCJALNYM. Pojęcie historii potencjalnej zmienia myślenie o historii. W tym ujęciu przestaje ona być zamkniętym ciągiem zdarzeń, a staje się polem niewyczerpanych możliwości, przerwanych relacji czy niezrealizowanych przyszłości. Kieruje uwagę ku narracjom możliwym, alternatywnym, kontrfaktycznym, spekulatywnym lub utajonym. Ariella Azoulay, orędowniczka tego podejścia, proponuje zwrot ku „wariantom skazanym na niepowodzenie, niechcianym i pokonanym"*, „działaniom systemowo wypieranym i redukowanym, niweczonym, zanim stały się opcjami, które mogliby wybrać inni" . Punktem wyjścia naszego seminarium będzie pytanie „co by było, gdyby", które stawiamy w odniesieniu do żydowskiej historii, literatury i kultury. Interesują nas zarówno potencjalności wpisane w teksty literackie, praktyki kulturowe czy projekty artystyczne, jak i alternatywne, porzucone bądź zapomniane scenariusze historyczne, społeczne i polityczne. Seminarium zaprasza do namysłu nad jidysz jako językiem potencjalności - językiem niespełnionych koncepcji żydowskiej tożsamości i wspólnotowości, alternatywnych projektów kulturowych i politycznych, a także niezaistniałych wspólnot, estetyk i form życia. Interesują nas zarówno analizy historyczne, literaturoznawcze, kulturoznawcze, jak i podejścia teoretyczne, artystyczne oraz spekulatywne. Proponowane zagadnienia: ● możliwe „przeszłe przyszłości" w dziejach diaspory żydowskiej; ● historie alternatywne i kontrfaktyczne w literaturze i kulturze jidysz; ● teksty niedokończone, marginalne, zapomniane lub niekanoniczne jako nośniki potencjalnych narracji; ● jidyszowe utopie i dystopie, projekty polityczne i wizje przyszłości; ● relacje między historią faktyczną a spekulacją w badaniach nad jidysz: co mogło się wydarzyć, a co wciąż może się wydarzyć; ● współczesne reinterpretacje i reaktualizacje kultury jidysz (literatura, teatr, sztuki wizualne, performans, tłumaczenie); ● strategie pracy z archiwum, które traktują jidysz nie tylko jako język przeszłości, lecz jako medium potencjalności; ● metodologia „historii potencjalnych" w kontekście studiów żydowskich, literaturoznawstwa i badań kulturoznawczych. Powyższa lista zagadnień nie wyczerpuje problematyki seminarium, dlatego zachęcamy do przesyłania własnych propozycji. Do nadsyłania abstraktów zapraszamy badaczki i badaczy, doktorantki i doktorantów, artystki i artystów oraz osoby pracujące z archiwami, literaturą, sztuką i praktykami pamięci. Wydarzenie ma charakter otwarty, warunkiem uczestnictwa nie jest członkostwo w PTSJ. Zgłoszenia (abstrakt 𝟑𝟎𝟎-𝟓𝟎𝟎 słów wraz z krótką notką biograficzną) prosimy przesyłać do 𝟏𝟓 marca 𝟐𝟎𝟐𝟔 na adres: [email protected]. Dla prelegentek i prelegentów przewidziany jest zwrot kosztów podróży. --- *A. Azoulay, Historia potencjalna: bez narzędzi pana, w ogóle bez narzędzi, przeł. A. Szczepan, „Teksty Drugie" 2021, nr 5, s. 276.
XVII SEMINARIUM FRIEDMANOWSKIE 17 maja 2026 Instytut Judaistyki UJ, Kraków Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych serdecznie zaprasza na XVII Seminarium Friedmanowskie poświęcone JIDYSZOWYM HISTORIOM POTENCJALNYM. Pojęcie historii potencjalnej zmienia myślenie o historii. W tym ujęciu przestaje ona być zamkniętym ciągiem zdarzeń, a staje się polem niewyczerpanych możliwości, przerwanych relacji czy niezrealizowanych przyszłości. Kieruje uwagę ku narracjom możliwym, alternatywnym, kontrfaktycznym, spekulatywnym lub utajonym. Ariella Azoulay, orędowniczka tego podejścia, proponuje zwrot ku „wariantom skazanym na niepowodzenie, niechcianym i pokonanym"*, „działaniom systemowo wypieranym i redukowanym, niweczonym, zanim stały się opcjami, które mogliby wybrać inni" . Punktem wyjścia naszego seminarium będzie pytanie „co by było, gdyby", które stawiamy w odniesieniu do żydowskiej historii, literatury i kultury. Interesują nas zarówno potencjalności wpisane w teksty literackie, prak...