Opis
◼️ Wernisaż: 16.02.2026 ◼️ Godz.: 18:00 ◼️ Miejsce: Galeria-Pracownia Tadeusza Kantora, ul. Sienna 7/5 Wystawa „Andrzej Pawłowski. Kineformy" w Galerii-Pracowni Tadeusza Kantora przy ul. Siennej 7/5 organizowana w 40. rocznicę śmierci artysty prezentuje wyjątkowy rozdział jego twórczości. Historia zaczyna się w połowie lat 50., gdy Andrzej Pawłowski pracując nad teatrem epidiaskopowym, nie osiągnął oczekiwanych rezultatów. Zamysł był prosty: chodziło o to, żeby obraz animowanych w walizce lalek, wcześniej oglądalnych w pochylonym lustrze, powiększony przenieść na wielki ekran. Niewystarczające nasycenie światłem i brak odpowiednich soczewek powodowały, że uzyskany w projekcji obraz był nieostry, rozmyty. To niepowodzenie otworzyło przed Pawłowskim nową ścieżkę poszukiwań: animacje improwizowanych, oderwanych od rzeczywistości żywych obrazów. Spotkało się to z bezkamerowymi, abstrakcyjnymi fotografiami, nad którymi równolegle wówczas pracował. Pierwszy aparat do kineform był niezwykle skromny - było to pudło z dykty. Pawłowski umieścił w nim żarówkę i modele: kawałki kartonu, strzępki celofanu, którymi można było delikatnie poruszać. Jedna ze ścian pudła była zastąpiona ekranem z kalki technicznej, na którym powstawał ruchomy obraz. Z magnetofonu odtwarzano muzykę Bacha, śpiew Ymy Sumac. Domowe próby, w 1956 roku, oglądał m. in. Andrzej Wajda, który gorąco zachęcał artystę do dalszej pracy w tym kierunku, i Tadeusz Kantor, na którego zaproszenie Pawłowski zaczął trwającą dwa lata współpracę z teatrem Cricot 2 - występował w reżyserowanej przez Kantora „Mątwie" według Stanisława I. Witkiewicza. Kantor włączył kineformy do programu swojego teatru. Premiera miała miejsce 13 stycznia 1957 roku. Nowy, zbudowany z blachy projektor mieścił w sobie modele i układ soczewek, którymi można było poruszać. Obraz rzutowany był z tylu ekranu z projektora niewidocznego dla widzów. W 1957 roku Andrzej Pawłowski zrealizował film „Kineformy" według własnego scenariusza, autorem zdjęć był Kazimierz Konrad, a muzyki - Adam Walaciński. Film ten rozpoczął międzynarodową obecność kineform: był pokazywany na festiwalu w Oberhausen, a na wystawie EXPO w Brukseli w 1957 roku został wyróżniony medalem. Specjalny charakter miały kineformy przygotowane na IX Triennale Architektury i Sztuki Dekoracyjnej w Mediolanie. Autor zbudował projektor z automatyczną animacją niewymagającą operowania ręką. Kineformy pokazywała tamtejsza telewizja. Z materiału powstałego przy realizacji filmowych „Kineform", Pawłowski zmontował drugi film - „Tam i tu" (1957 r.). Raz jeszcze zbudował specjalny projektor dla teatru, włączając improwizowane kineformy do spektaklu operowego „Zamek Sinobrodego" Beli Bartóka w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1963 r.). Wystawa w Galerii-Pracowni Tadeusza Kantora przywołująca kineformy Andrzeja Pawłowskiego, ten odkrywczy fenomen polskiej sztuki nowoczesnej sprzed 70 lat, pokazuje: oryginalny projektor używany do ich improwizowanych animacji na scenie teatru Cricot 2, autorski zapis, czyli film „Kineformy", oraz dokumenty z epoki: afisze, artykuły prasowe, zdjęcia, fotogramy autorstwa Pawłowskiego i pamiątki związane z historią kineform. ◼️ ANDRZEJ PAWŁOWSKI 1925-1986 - malarz, rzeźbiarz, fotografik, autor filmów eksperymentalnych, teoretyk i pedagog, projektant form przemysłowych, autor aranżacji wystawienniczych, profesor krakowskiej ASP, współtwórca Wydziału Form Przemysłowych. W latach pięćdziesiątych stał się znany dzięki „kineformom" - ruchomym, improwizowanym obrazom świetlnym, które następnie zostały sfilmowane. Na początku lat sześćdziesiątych stworzył oryginalną ideę form naturalnie ukształtowanych. W swoich rozważaniach uznał, że kształt powstaje w rezultacie autentycznego procesu uwarunkowanego prawami przyrody, co w świecie natury jest zjawiskiem oczywistym - np. wzrastanie roślin - a co możliwe jest również do uzyskania w warunkach sztucznych, w działaniach, „którymi obciążymy przyrodę". Efektem poszukiwań artystycznych i praktyczną realizacją owej idei było kilkanaście cykli wykonanych w różnych, najczęściej unikalnych, własnych technikach, między innymi w fotografii: „Heliogramy", „Mutacje", „Omamy", „Genesis", w malarstwie: „Formy naturalnie ukształtowane", „Powierzchnie naturalnie ukształtowane", „Powierzchnie przemienne" oraz w rzeźbie: „Manekiny" i „Sarkofagi".
◼️ Wernisaż: 16.02.2026 ◼️ Godz.: 18:00 ◼️ Miejsce: Galeria-Pracownia Tadeusza Kantora, ul. Sienna 7/5 Wystawa „Andrzej Pawłowski. Kineformy" w Galerii-Pracowni Tadeusza Kantora przy ul. Siennej 7/5 organizowana w 40. rocznicę śmierci artysty prezentuje wyjątkowy rozdział jego twórczości. Historia zaczyna się w połowie lat 50., gdy Andrzej Pawłowski pracując nad teatrem epidiaskopowym, nie osiągnął oczekiwanych rezultatów. Zamysł był prosty: chodziło o to, żeby obraz animowanych w walizce lalek, wcześniej oglądalnych w pochylonym lustrze, powiększony przenieść na wielki ekran. Niewystarczające nasycenie światłem i brak odpowiednich soczewek powodowały, że uzyskany w projekcji obraz był nieostry, rozmyty. To niepowodzenie otworzyło przed Pawłowskim nową ścieżkę poszukiwań: animacje improwizowanych, oderwanych od rzeczywistości żywych obrazów. Spotkało się to z bezkamerowymi, abstrakcyjnymi fotografiami, nad którymi równolegle wówczas pracował. Pierwszy aparat do kineform był niezw...