„O śnie, w którym mieszka świat" - Wystawa lalek z kolekcji "Lalki świata" rodziny Liszka

„O śnie, w którym mieszka świat" Wystawa lalek z kolekcji "Lalki świata" rodziny Liszka - Ewy, Jagi i Zuzy. Termin wystawy od 16.02.2026 r. do 30.04.2026 r. dobór lalek z kolekcji: Ewa Alicja Liszka- Fiala idea i narracja wystawy: Ewa Kokot opracowanie materiałów graficznych: Małgorzata Jabłońska, Piotr Szewczyk opracowanie materiałów animowanych: Adam Dołęgowski, Emilia Górecka, Kamila Hauzer, Sylwia Nagórna, Julia Niziołek, Katarzyna Wojtas Wystawa w Galerii Intymnej DOBŚ "O śnie, w którym mieszka świat" realizowana we współpracy z "Dworzec Dobrych Myśli" - Ustroń i Śląskie Centrum Edukacji i Rehabilitacja "Arteria", Studio ACM, EkoZabawka, Dom Pomocy Społecznej Orzesze. Miejsce: Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej ul. Francuska 12, Katowice 40-015 Wystawa „O śnie, w którym mieszka świat" „Droga do marzeń wiedzie przez serce. Kiedy serce pragnie i wierzy, nawet najmniejszy krok staje się wielką wyprawą ku szczęściu i pięknu…" - parafraza z baśni „Calineczka" Hansa Christiana Andersena Wystawa jest zaproszeniem do świata, który nie poddaje się prawom geografii ani czasu. To przestrzeń snu - miejsca, gdzie dziecięca wyobraźnia spotyka się z surrealnym porządkiem rzeczy. Lalki z kolekcji rodziny Liszka - Ewy, Jagi i Zuzy, nie są tu ilustracją konkretnych kultur ani miejsc. Choć ich źródła sięgają realnych podróży i konkretnych punktów na mapie świata, w przestrzeni wystawy tracą jednoznaczne przyporządkowanie geograficzne i stają się istotami z pogranicza jawy i snu. Trzon ekspozycji tworzą obiekty wywodzące się z dwutysięcznej kolekcji anonimowej angielskiej podróżniczki, dla której zbieranie lalek było sposobem zapisu spotkań z obcymi obyczajami i kulturami. Przywożone z różnych zakątków świata lalki - ubrane w stroje regionalne, ludowe, narodowe, a czasem rytualne - były każdorazowo oznaczane datą i miejscem pozyskania, jakby stanowiły materialne ślady przebytej drogi. Po wielu latach kolekcja trafiła na aukcję charytatywną na rzecz dzieci, lecz jej opowieść nie dobiegła końca. Kontynuowana przez Ewę Alicję Liszka-Fiala i rozwijana, po blisko dwudziestu pięciu latach osiągnęła liczbę ponad dwóch tysięcy obiektów i wciąż się powiększa - poprzez odkupione mniejsze zbiory, dary przyjaciół, znajomych, a także gesty osób wcześniej nieznanych, które przekazywały lalki jako znak spotkania. Lalki przypominają bohaterów onirycznych opowieści: wędrowców i strażników sekretów. Wśród nich znajdują się unikatowe egzemplarze wykonane ręcznie i podarowane w dowód sympatii. Ciekawą obecność tworzą również japońskie kokeshi - proste drewniane formy, w których najistotniejszy jest minimalizm. Odrębną narrację tworzą lalki europejskie - ubrane w stroje narodowe, regionalne i historyczne z Bawarii, Bałkanów, Rosji, Anglii, Francji czy Włoch, a także postacie flamenco z Hiszpanii. Każda lalka jest inna: posiada własny charakter i inny sposób wykonania. Różnorodność ta uświadamia zmiany zachodzące w przemyśle zabawkarskim i pamiątkarskim na przestrzeni ostatnich sześćdziesięciu lat - przemiany materiałów i form, które stają się zapisem upływu czasu. Obecność lalek przywodzi na myśl surrealne światy Remedios Varo i Leonory Carrington - pełne symboli, zawieszonych między tym, co ludzkie, a baśniowe. Jak u Varo, rzeczywistość podporządkowana jest tu logice snu: precyzyjnej, lecz nieoczywistej. Jak u Carrington, pojawiają się istoty, które nie opowiadają historii wprost, lecz prowadzą widza przez labirynt skojarzeń, intuicji i emocji. Alchemia staje się metaforą dojrzewania, a dziecięca ciekawość - formą wtajemniczenia. Dopełnieniem tej przestrzeni są ruchome obrazy, które nie ilustrują rzeczywistości, lecz ją przekształcają. Istotnym elementem ekspozycji jest również kontekst literacki - kolekcja książek dla dzieci z różnych tradycji, zgromadzona w Domu Oświatowym Biblioteki Śląskiej. Publikacje te podkreślają, że opowieść - podobnie jak obraz - jest narzędziem oswajania świata i przekraczania jego granic. Książki, ilustracje i lalki splatają się w jedną narrację o sile wyobraźni. Wystawa nie daje gotowych odpowiedzi. Jest zaproszeniem do osobistej wędrówki. Istotnym elementem ekspozycji jest mapa podróży do wyobraźni - nie jako narzędzie orientacji w przestrzeni, lecz jako impuls do zatrzymania się. „Sen jest życzeniem twojego serca." - Charles Perrault, „Kopciuszek" Wystawa została pomyślana jako przestrzeń wspólna - otwarta zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Młodsi widzowie odnajdą tu świat wyobraźni, postaci bliskie baśni, a także możliwość swobodnego snucia własnych historii. Dorośli mogą dostrzec w tej samej przestrzeni warstwy symboliczne, ślady pamięci. Każdy - niezależnie od wieku - może znaleźć tu coś dla siebie: obraz, opowieść lub emocję, która rezonuje z osobistym doświadczeniem. „Czasem wszyscy jesteśmy trochę szaleni. Ale to właśnie dzięki temu świat jest pełen cudów." - Lewis Carroll, parafraza z „Alicji w Krainie Czarów" Tekst kuratorski: Ewa Kokot

„O śnie, w którym mieszka świat" Wystawa lalek z kolekcji "Lalki świata" rodziny Liszka - Ewy, Jagi i Zuzy. Termin wystawy od 16.02.2026 r. do 30.04.2026 r. dobór lalek z kolekcji: Ewa Alicja Liszka- Fiala idea i narracja wystawy: Ewa Kokot opracowanie materiałów graficznych: Małgorzata Jabłońska, Piotr Szewczyk opracowanie materiałów animowanych: Adam Dołęgowski, Emilia Górecka, Kamila Hauzer, Sylwia Nagórna, Julia Niziołek, Katarzyna Wojtas Wystawa w Galerii Intymnej DOBŚ "O śnie, w którym mieszka świat" realizowana we współpracy z "Dworzec Dobrych Myśli" - Ustroń i Śląskie Centrum Edukacji i Rehabilitacja "Arteria", Studio ACM, EkoZabawka, Dom Pomocy Społecznej Orzesze. Miejsce: Dom Oświatowy Biblioteki Śląskiej ul. Francuska 12, Katowice 40-015 Wystawa „O śnie, w którym mieszka świat" „Droga do marzeń wiedzie przez serce. Kiedy serce pragnie i wierzy, nawet najmniejszy krok staje się wielką wyprawą ku szczęściu i pięknu…" - parafraza z baśni „Calineczka" Hansa Christiana Ande...