Ostatni majowy spacer "Na ratunek starym domom" - przez dawne getto

Przed nami ostatni majowy spacer w obronie starych białostockich domów. Termin spaceru: 21 maja (czwartek) dawne getto Przewodnik: Anna Kraśnicka - historyczka i przewodniczka, autorka bloga „Białystok subiektywnie" Start: godz. 17:30 Miejsce zbiórki: stary dom przy Włókienniczej 16 ------------------------------------------ Szlak prowadzi przez część terenów, które w 1941 roku znalazły się na obszarze utworzonego przez Niemców getta. Po II wojnie światowej tereny te częściowo przekształcono w tereny zabudowy wielorodzinnej (okolice ulic Artyleryjskiej, Proletariackiej i Żabiej), przecięto je nową arterią komunikacyjną - zwanej białostocką trasą WZ obecną aleją Piłsudskiego. Obecnie obszar ulega kolejnym przekształceniom - okolice Czystej, Żytniej czy Sitarskiej są obiektem zainteresowań lokalnych deweloperów. Na terenie zachowały się relikty zabudowy przemysłowej, świadczącej o potędze Białegostoku, który w XIX i na początku XX wieku nazywany był Manchesterem Północy. Zachował się tu przedwojenny układ ulic a także pojedyncze budynki, przywołujące obraz tego miejsca sprzed zmian. --------------------------------------------------- Jak pisze przewodniczka Anna Kraśnicka: „Przed drugą wojną światową Żydzi stanowili połowę populacji miasta. Ich tętniący życiem świat został praktycznie wymazany z przestrzeni Białegostoku. Druga trasa przebiega przez środek getta, które hitlerowcy utworzyli w Białymstoku w sierpniu 1941 roku. 50 tysięcy ludzi stłoczono w niewielkim kwartale pomiędzy ulicami Lipową, Przejazd, Poleską, Sienkiewicza, Jagienki. Żeby dostawać minimalne racje żywieniowe musieli pracować. W jakich warunkach egzystowali w ostatnich miesiącach przez Zagładą? Co pozostało ze świata, który społeczność żydowska budowała w Białymstoku przez kilkaset lat? Na trasie naszego spaceru znajdują się fabryki, domy jednorodzinne a także kamienice - świadkowie świetności miasta w XIX wieku. Uratowanie tych budynków powinno być czymś oczywistym. To nie tylko architektura, ale i zwykła ludzka potrzeba zachowania pamięci o tysiącach naszych sąsiadów, których nigdy nie poznamy, ale nie chcemy zapomnieć." --------------------------------------------------------- Podczas spaceru zatrzymamy się przy opuszczonych miejskich domach, których historie poznaliśmy dzięki naszym projektom (ogromna praca: Wiesław Wróbel, Krzysztof Kulesza, Monika Żmijewska). Zobaczymy m.in.: Włókiennicza 16 - drewniany dom rodu Sirotów, którzy jak wielu Żydów z lewego brzegu Białki założyli tu fabrykę włókienniczą. Częstochowska 14/2 - fabryka włókiennicza, wyjątkowy relikt industrialnych przemian w mieście. Waryńskiego 11 - przedwojenny dom stoi po skosie, zaskakując położeniem; przypomina, że kiedyś było tu całkiem inaczej. Waryńskiego 7 - wytworna kamienica żydowskiego przedsiębiorcy i świadek zagłady getta. Artyleryjska 5 - anomalia urbanistyczna ustawiona tyłem do ulicy. Żeby zobaczyć dom w pełnej krasie trzeba wejść do ogrodu. Piłsudskiego 20b - niezwykli lokatorzy mieszkali w okazałej kamienicy u Rejzli Wajnrach ----------------------------------------------------------- Na wybranych budynkach znajdziecie wlepki z kodami QR - po ich zeskanowaniu będzie można posłuchać podcastów o historii konkretnych domów. Spacer będzie tłumaczony na język migowy. -------------------------------------------------------------- „Stare domy mówią o nas" - to tytuł naszego projektu. Chcemy zwrócić uwagę na zaniedbanie historycznej architektury Białegostoku, która znika pod naporem inwestycji deweloperskich. Stare domy to nie tylko budynki. To świadkowie historii - opowieści o mieszkańcach miasta, jego wielokulturowości, codziennym życiu i trudnych doświadczeniach. To one tworzą duszę i charakter miasta. Dziś wiele z nich niszczeje - traktowane jak problem, znikają w pożarach i pod buldożerami. Razem z nimi bezpowrotnie tracimy część naszej pamięci i tożsamości. Załóżcie wygodne buty i widzimy się :) ________________________________________ Koalicję #NaRatunekStarymDomom tworzą: • Białystok subiektywnie • Osiedlownik • Ośrodek Wspierania Organizacji Pozarządowych (OWOP) • Fundacja Dom • Fundacja Laboratorium Badań i Działań Społecznych „SocLab" • Fundacja Teatr Latarnia • Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Oddział Białystok • Stowarzyszenie Arteko • Stowarzyszenie Edukacji Kulturalnej Widok (lider) ________________________________________ Projekt "Stare domy mówią o nas" sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030 Pokaż mniej

Przed nami ostatni majowy spacer w obronie starych białostockich domów. Termin spaceru: 21 maja (czwartek) dawne getto Przewodnik: Anna Kraśnicka - historyczka i przewodniczka, autorka bloga „Białystok subiektywnie" Start: godz. 17:30 Miejsce zbiórki: stary dom przy Włókienniczej 16 ------------------------------------------ Szlak prowadzi przez część terenów, które w 1941 roku znalazły się na obszarze utworzonego przez Niemców getta. Po II wojnie światowej tereny te częściowo przekształcono w tereny zabudowy wielorodzinnej (okolice ulic Artyleryjskiej, Proletariackiej i Żabiej), przecięto je nową arterią komunikacyjną - zwanej białostocką trasą WZ obecną aleją Piłsudskiego. Obecnie obszar ulega kolejnym przekształceniom - okolice Czystej, Żytniej czy Sitarskiej są obiektem zainteresowań lokalnych deweloperów. Na terenie zachowały się relikty zabudowy przemysłowej, świadczącej o potędze Białegostoku, który w XIX i na początku XX wieku nazywany był Manchesterem Północy. Zachował ...